آزمون درونزایی پول در اقتصاد ایران

اقتصاد پولی مالی

مقاله 5، دوره 23، شماره 11، 1395، صفحه 100-122   

نوع مقاله: پژوهشی

شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/pm.v23i11.26313

نویسندگان

جواد عرب‌یارمحمدی^* ؛ علیرضا عرفانی

دانشگاه سمنان

چکیده

نظریۀ پولِ درونزا یکی از بحث‌های اصلی اقتصاددانان پساکینزی است که بر مبنای آن بر خلاف جریان متعارف نظریه پولی که پایه پولی میزان اعتبارات بانکی را تعیین می‌کند، پایه پولی معلول اعتبارات بانکی است. در واقع جهت علیّت در عرضه درونزای پول، از اعتبارات بانکی به مانده‌های پولی است، در حالی که در تئوری دیرپای عرضه برونزای پول، این مانده‌های پولی است که وام‌های بانکی را تعیین می‌نماید. اینکه در یک اقتصاد پول درونزا باشد یا برونزا ابزارهای سیاست پولی را که از اثربخشی بیشتری برخوردار باشند متفاوت می‌نماید. در این مقاله درونزایی عرضه پول در اقتصاد ایران با استفاده از مفهوم اقتصادسنجی درونزایی و با به کارگیری تواترهای زمانی متفاوت و انواع آزمون‌های آماری ارائه شده برای بررسیِ اقتصادسنجیِ درونزاییِ متغیرهایِ یک مدل، آزمون شده است. نتایج حاکی از آن است که برونزایی پایه پولی و تعریف محدود پول را نمی‌توان بر اساس اطلاعات موجود رد نمود، اما برونزایی نقدینگی قابل رد است. این نتایج می‌تواند این دیدگاه را که در اقتصاد ایران نمی‌توان از حجم پول به عنوان ابزار اعمال سیاست پولی استفاده کرد و نرخ بهره ابزار مناسب برای سیاست‌های پولی است، تضعیف نماید.

کلیدواژه‌ها

نظریه پولی پساکینزی‌؛ درونزایی؛ متغیر ابزاری؛ روش گشتاورهای تعمیم یافته؛ حداقل مربعات دومرحله‌ای

مراجع