بررسی الگوی بیان ژن های کیتیناز و بتا-1و3 گلوکاناز در گیاه نخود آلوده به بیماری برق‌زدگی

پژوهش‌های حبوبات ایران

مقاله 8، دوره 5، شماره 1، 1393، صفحه 151-158   

نوع مقاله: مقالات پژوهشی

شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/ijpr.v1393i1.46255

نویسندگان

رحیم افضل^{* 1}؛ سیدحسن مرعشی¹؛ نسرین مشتاقی¹؛ حمیدرضا کاووسی²

¹دانشکده کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد

²دانشکده کشاورزی دانشگاه شهید باهنر کرمان

چکیده

القای مقاومت نسبت به پاتوژن‌ها از راهکارهایی است که گیاهان برای مقابله با تنش‌های زیستی به‌کار می‌برند. آنزیم‌های کیتیناز و بتا-1و3 گلوکاناز جزء پروتئین‌های قابل‌القاء هستند که در پاسخ به عوامل بیماری‌زا توسط گیاه، سنتز می‌شوند. در این تحقیق، بیان ژن ایزوفرم‌های اسیدی و بازی این دو آنزیم در سطح مولکولی در گیاه نخود زراعی مورد مطالعه قرار گرفت. به‌این‌ترتیب که سطح تظاهر ژن‌های مذکور در نمونه‌های تیمارشده و شاهد، در ژنوتیپ نخود حساسMCC403 و ژنوتیپ مقاوم MCC496 نسبت به آلودگی با نژاد شِش قارچ برق‌زدگی (Ascochyta rabiei) در 0،6، 12، 24، 48 و 72ساعت بعد از آلودگی با استفاده ازروش ارزیابی نیمه کمیRT-PCR بررسی شد. نتایج، حاکی از افزایش بیان ایزوفرم اسیدی هر دو ژن کیتیناز و بتا-1و3 گلوکاناز پس از آلودگی بود. هردو ژن مذکور در 24ساعت اولیه پس از تلقیح، حداکثر بیان را در ژنوتیپ مقاوم نشان دادند. این در حالی است که در ژنوتیپ حساس در ساعات اولیه بعد از آلودگی، تظاهر دو ایزوفرم اسیدی به حداکثر می‌رسد و تا 72ساعت بعد از آلودگی، سطح بیان در هردو ژنوتیپ به کمترین سطح تظاهر می‌رسد. ایزوفرم بازی کیتیناز در ژنوتیپ حساس به‌میزان بیشتری بیان شد و ایزوفرم بازی
بتا-1و3گلوکاناز تظاهر پیدا نکرد. در کل، می‌توان نتیجه گرفت که احتمالاً ایزوفرم‌های اسیدی ژن‌های کیتیناز و گلوکاناز در اعطای مقاومت در برابر بیماری برق‌زدگی نخود نقش دارند.

کلیدواژه‌ها

بتا-1و3 گلوکاناز؛ برق‌زدگی نخود؛ پروتئین‌های مرتبط با پاتوژن؛ کیتیناز؛ RT-PCR

مراجع