واکاوی رویکرد روشنفکران معاصر در مورد خاتمیت | ||
| جستارهایی در فلسفه و کلام | ||
| مقاله 1، دوره 51، شماره 1 - شماره پیاپی 102، 1398، صفحه 9-34 اصل مقاله (279.74 K) | ||
| نوع مقاله: علمی پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/philosophy.v51i1.71207 | ||
| نویسندگان | ||
| سیده الهام آقایی ابرندآبادی* ؛ طیبه ماهروزاده | ||
| الزهرا (س) | ||
| چکیده | ||
| برخی روشنفکران معاصر اسلامی، به طرح پرسشهای فکری در باب اصل خاتمیت و مباحث مرتبط با آن یعنی جامعیت و جاودانگی دین و مسائل مربوط به وحی، پرداختهاند. در این مقاله با روش توصیفی-تحلیلی، کوشش شده که آرای روشنفکران معاصر اعم از سنتگرا نظیر مطهری و نصر و تجددگرا مانند لاهوری، شریعتی، سروش و ابوزید پیرامون سه جنبه خاتمیت، جامعیت اسلام و وحی مورد بررسی و مقایسه قرار گیرد. یافتههای پژوهش حاکی از این است که میتوان رویکرد روشنفکران معاصر نسبت به خاتمیت را در دو دسته عمده نیازگرایانه و علتگرایانه طبقهبندی کرد. در رویکرد نیازگرایانه میتوان از شهید مطهری و حسین نصر یاد کرد و در رویکرد علتگرایانه دیدگاههای لاهوری، شریعتی، سروش و ابوزید قابل بررسی هستند. در رویکرد اخیر، میان روشنفکران تجددگرای معاصر اختلافنظر وجود دارد. هرچند لاهوری و شریعتی، به اصل نیاز انسان امروزی به آخرین دین و کتاب آسمانی با وجود تکامل و بلوغ عقلی اذعان دارند؛ اما سروش و ابوزید با نظر به نظریه جانشینی تجربههای دینی و عقل جمعی و دیدگاه استغناگرایانه مدعیاند که خاتمیت به معنای اعتبار مطلق عقل و امکان نقد وحی است که در پرتو آن بشر جدید از مکتب وحی بینیاز میشود که لازمه آن، سکولاریسم و عقبنشینی دین در برابر عقل خواهد بود. | ||
| کلیدواژهها | ||
| خاتمیت پیامبر(ص)؛ جاودانگی و جامعیت اسلام؛ وحی؛ نبوت؛ روشنفکران معاصر | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 2,132 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,662 |
||