واکاوی توزیع مکانی کانونهای تمرکز ارتفاع برف اَبَر سنگین در جلگۀ گیلان با استفاده از مدل WRF (سامانههای برف سنگین سالهای 1383، 1386 و 1392) | ||
| جغرافیا و مخاطرات محیطی | ||
| مقاله 3، دوره 6، شماره 1 - شماره پیاپی 21، 1396، صفحه 109-126 اصل مقاله (2.39 M) | ||
| نوع مقاله: پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/geo.v6i1.51672 | ||
| نویسندگان | ||
| نیما فریدمجتهدی* 1؛ پروین غفاریان2؛ سمانه نگاه3 | ||
| 1دانشگاه تهران | ||
| 2پژوهشگاه ملی اقیانوسشناسی و علوم جوی | ||
| 3کارشناس تحقیقات هواشناسی گیلان | ||
| چکیده | ||
| جلگۀ مرکزی گیلان طی دهه اخیر تحت تأثیر سه سامانه بارشی با بارش فوق سنگین برف قرار گرفته است. شناسایی مناطق تحت مخاطره و تعیین عوامل آبوهوایی مقیاس منطقهای تاثیرگذار روی شکلگیری الگوی مکانی بیشینه عمق برف، نقش مهمی در مقوله مدیریت بحران و تسریع خدماترسانی به جوامع آسیبپذیر ایفا میکند. بدین منظور، سازوکار این سامانهها با استفاده از اجرای مدل عددی WRF با تفکیک افقی 7 و 21 کیلومتر شبیهسازی و بررسی شد. خروجی مدل دقت قابل قبولی در شبیهسازی مقادیر بارش و آشکارسازی دو هسته بیشینه ارتفاع برف یکی در جلگه مرکزی گیلان و دیگری حوالی تالاب انزلی دارد. منشأ این سه سامانه، توده هوای سرد و پرفشار قطبی از سمت شمال کشور روسیه و یا زبانه پرفشار نیمهدائمی سیبری و همراهی آن با ناوههای عمیق سطوح میانی جو است. گردش واچرخندی با هسته قوی روی شمال و شمالشرقی دریای کاسپین موجب فرارفت هوای سرد در لایههای زیرین وردسپهر میشود. واداشت سرمایشی ناشی از گسترش زبانه توده هوای سرد روی رشتهکوههای قفقاز و شارش جریانهای سرد کوه به دشت، موجب شکلگیری واچرخند ثانویه در مقیاس محلی روی جلگه کورا در غرب کاسپین میشود. تباین دمایی بین جلگه کورا و پهنه آبی کاسپین و همچنین شیو فشاری بین جلگه کورا و سواحل جنوبغربی کاسپین با سوی شرقی میدان باد از جانب پرفشار ثانویه کورا همراه است که در برخورد با جریانهای غربسو ناشی از گردش ساعتگرد واچرخندسرد روی کاسپین، موجب همگرایی جهت باد سطحی به صورت باند همگرایی در امتداد ساحل غربی پهنه کاسپین میشود. جریانهای همگرا شده، حامل شارهای رطوبت بوده و به پهنه کوچکی در جنوبغربی سواحل کاسپین وارد میشود که دقیقاً منطبق بر کانون بیشینۀ عمق برف در جلگۀ مرکزی گیلان است. در سامانه برف 1392 در ناحیه همگرایی جریان باد در تصویر سنجنده مودیس ماهواره ترا و همچنین تصویر شدت بارشِ خروجی رادار گیلان، باند ابری مشاهده میشود که نتایج حاصل از شبیهسازی مدل عددی و تحلیلهای همدید را تأیید میکند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| جلگه گیلان؛ برف سنگین؛ مدل عددی WRF؛ واچرخند ثانویه کورا؛ ناحیه همگرایی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 2,494 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 2,387 |
||