پژوهشی در الفاظ غیر مشهور دالّ بر اعداد

زبان و ادبیات عربی

مقاله 3، دوره 8، شماره 14، 1395، صفحه 53-81   

نوع مقاله: علمی - پژوهشی

شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/jall.v8i14.47144

نویسنده

صاحبعلی اکبری^*

دانشگاه فردوسی مشهد

چکیده

شمارش با اعداد برای تعیین مقادیر-اعم از وزن، کیل، مساحت و مسافت- از بدو تولد انسان از اهمیت خاصی برخوردار بوده است؛ زیرا ازآنجایی‌که انسان موجود اجتماعی بود و جهت گذران زندگی خود نیاز به تعامل با سایر همنوعان خود داشت، این تعامل ایجاب می‌کرد که با دیگران دادوستدی انجام دهد و برای شمارش ایام و مقادیر نیاز به اعداد داشت. در ابتدا و قبل از تطور علم حساب، مقادیر به‌صورت مبهم –مانند یک‌مشت، به اندازه کف دست و...- تعیین می‌گردید و با توجه به ثابت نبودن این معیارها، انسان به فکر معیاری برای تعیین مقادیر ثابت افتاد و بعدها اعداد به وجود آمد. امروزه اعداد در قالب: مفرد، مرکب، معطوف و عقود به کار می‌روند و یکسری الفاظی برای آن‌ها وضع شده است که بدون اختلاف دارای کاربرد مشخص و مشهوری هستند؛ اما الفاظی نیز در بین عرب وجود دارد که غیر مشهور و گاهی با اختلاف نظر مورد استفاده قرار می‌گیرد. در این مقاله با بررسی‌ها و مطالعات انجام شده در منابع قدیمی، این الفاظ استخراج و مورد پژوهش قرارگرفته‌اند. گاهی علاوه بر تبیین به اختلاف نظر در کاربرد آن‌ها بین قبایل نیز اشارتی رفته است.

کلیدواژه‌ها

اعداد غیر مشهور؛ لغت شناسان؛ قبایل؛ معاجم عربی؛ مقادیر

مراجع