تحلیل مقایسهای مفاهیم سلامت و پایداری حوزه آبخیز (یادداشت فنی) | ||
| فصلنامه آب و توسعه پایدار | ||
| مقاله 16، دوره 5، شماره 2 - شماره پیاپی 11، اسفند 1397، صفحه 163-168 اصل مقاله (156.54 K) | ||
| نوع مقاله: یادداشت فنی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/jwsd.v5i2.69177 | ||
| نویسندگان | ||
| فهیمه میرچولی1؛ سیدحمیدرضا صادقی* 2 | ||
| 1تربیت مدرس | ||
| 2تربیت مدرّس | ||
| چکیده | ||
| ارزیابی پیامدهای ناشی از افزایش بیرویه جمعیت و نیاز روزافزون به منابعطبیعی بهویژه در مناطق خشک و نیمهخشک با حساسیت و شکنندگی بالا، از ضروریات بنیادین مدیریت جامع حوزههای آبخیز است. اگرچه مفاهیم سلامت و پایداری حوزه آبخیز به هم نزدیک هستند اما تفاوتهای بین این دو مفهوم هنوز برای بسیاری از افراد واضح نمی باشد. لذا نوشتار حاضر به معرفی، روشنسازی و مقایسه دو مفهوم سلامت و پایداری حوزه آبخیز پرداخته است. بررسیهای انجام شده نشان میدهد که سلامت حوزه آبخیز توانایی بومسازگانهای آن برای حفظ ساختار، خودتنظیمی و بازیابی تواناییها بعد از بروز تنشها میباشد. این مفهوم یک فرآیند مقطعی است و با خدمات حوزه آبخیز ارتباط نزدیکی دارد، بهطوریکه برای ارزیابی سلامت حوزه آبخیز از معیارهای زیستی-فیزیکی استفاده شده و نتایج حاصل از ارزیابی آن علاوه بر ارائه سامانه هشدار اولیه تخریب محیطزیست، علت تنش و مشکل موجود در سامانه آبخیز را تشخیص خواهد داد. اما پایداری حوزه آبخیز در واقع به توانایی آن برای تداوم ارائه خدمات در آینده نامحدود مربوط میشود. بهعبارت دیگر پایداری حوزه آبخیز یک فرآیند طولانیمدت است که در ارزیابی آن از ابعاد اجتماعی، اقتصادی و محیط زیستی بهعنوان ابعاد اصلی ارزیابی استفاده میشود. بنابراین اطلاعات حاصل در مورد هر یک از مفاهیم سلامت و پایداری میتواند بهعنوان مبنایی مناسب برای برنامهریزیهای جامع مدیریتی در مقیاس حوزه آبخیز تلقی شود که درک صحیح این مفاهیم به مدیران و سیاستگزاران برای اتخاذ تصمیمهای مناسب کمک خواهد کرد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| خدمات حوزه آبخیز؛ مدیریت جامع حوزه آبخیز؛ معیارهای پایداری حوزه آبخیز؛ معیارهای سلامت حوزه آبخیز | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 4,602 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 3,386 |
||