تأملی بر قاعده «التعزیر فی کل معصیه» | ||
| فقه و اصول (Fiqh va uṣūl) | ||
| مقاله 3، دوره 48، شماره 4 - شماره پیاپی 107، زمستان 1395، صفحه 45-63 اصل مقاله (195.13 K) | ||
| نوع مقاله: پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/fiqh.v0i0.42014 | ||
| نویسندگان | ||
| سید مهدی صالحی1؛ رضا نیکخواه1؛ سید سلمان مرتضوی* 2 | ||
| 1استادیار دانشگاه ارومیه | ||
| 2دانش آموخته دکتری فقه و حقوق اسلامی دانشگاه ارومیه | ||
| چکیده | ||
| رابطه جرم و گناه در سیستمهای حقوق جزایی مبتنی بر مذهب از اهمیت زیادی برخوردار است. در این سیستمها برای شناخت جرم، معصیت الهی نقش محوری دارد. در مذهب امامیه نیز ملاک جرمانگاری معصیت الهی است به همین دلیل این رابطه در این مذهب، بیش از مذاهب دیگر اهمیت دارد. رابطه جرم و گناه از دو لحاظ قابل ملاحظه است؛ از یک سو اینکه چه جرمی معصیت الهی شمرده میشود؛ و از سوی دیگر کدام معصیت، جرم محسوب میشود. پیرامون جهت دومِ این رابطه جرم بودن برخی از معاصی همچون معاصی مستوجب حد و قصاص و تعزیر در مذهب امامیه از مسلمات شمرده شده است. اما درباره برخی دیگر از معاصی که نص خاصی درباره تحمیل مجازات بر مرتکب آنها وجود ندارد، فقها عبارات مختلفی با مضمونی یکسان مبنی بر جواز تعزیر در آنها دارند که برخی نیز از آن عبارتها، قاعدهای با تعابیری مثل «التعزیر فی کل معصیه» و «التعزیر لکل معصیه» استخراج کردهاند. این قاعده در فقه امامیه موافقان و مخالفانی دارد. برخی آن را به طور کامل رد کرده و برخی آن را مطلقاً پذیرفته و برخی نیز بر آن قیدهایی افزودهاند. در این مقاله سعی شده تا با گردآوری اقوال فقهای امامیه و نقد و بررسی ادله آنها، تأملی بر قاعده مذکور وارد شود. | ||
| کلیدواژهها | ||
| تأملی بر قاعده؛ قاعده فقهی؛ التعزیر فی کل معصیه؛ التعزیر لکل معصیه | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 3,903 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 3,553 |
||