مدلسازی ارتباط شاخصهای پیوند از دور با ناهنجاریهای دمایی فصل گرم در ایران با استفاده از وایازی چندمتغیره | ||
| جغرافیا و مخاطرات محیطی | ||
| مقاله 1، دوره 6، شماره 3 - شماره پیاپی 23، 1396، صفحه 47-66 اصل مقاله (1.52 M) | ||
| نوع مقاله: پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/geo.v6i3.57628 | ||
| نویسندگان | ||
| محمدامین حیدری* ؛ فرامرز خوش اخلاق | ||
| دانشگاه تهران | ||
| چکیده | ||
| در رخداد ناهنجاریهای آبوهوایی، نوسانات جوی و اقیانوسی جوی و اقیانوسی مؤثر هستند. یکی از انواع مهم این ناهنجاریها دماهای ناهنجار و گرماهای کم سابقه بهویژه در فصل گرم سال است. برخی از چرخههای جوی و اقیانوسی در فزونی و تشدید ناهنجاری دما در این فصل مؤثر هستند. این پژوهش با هدف مدلسازی وایازی ارتباط مهمترین شاخصهای اقیانوسی و جوی با ناهنجاریهای فراگیر دمای هوا در فصل گرم سال (ابتدای ماه مه تا انتهای ماه سپتامبر) در پهنه ایران انجام شده است. در این پژوهش رابطه همبستگی و توابع بهینه وایازی بین 17 شاخص جوی و اقیانوسی و مقادیر استاندارد شده دما در 30 ایستگاه همدید کشور با دوره آماری بیش از 50 سال داده (1961-2010) و با روش پیرسون و در چهارگام زمانی متفاوت (به ترتیب گام همزمان، یک، دو و سه ماه پیشتر) بهمنظور تبیین و پیشبینی ناهنجاری دمای هوا در ایران ارائه شده است. بر این اساس تحلیل همبستگی عددی بین شاخصهای مورد بررسی و ناهنجاری دمایی ایستگاهها در فصل گرم سال در پهنه ایران نشان داد، شاخصهای NINO3، NINO1+2، NINO3.4، NINO4، GBI، GLOBAL MEAN TEMPERATURE، از مهمترین شاخصهای اقیانوسی-جوی مرتبط با ناهنجاری دمایی فصل گرم در منطقه مورد مطالعه هستند. همچنین در این پژوهش توابع وایازی خطی برای ارتباط شاخصها و ناهنجاری ماهانه و متوسط دمای ایران ارائه گردیده، که بهوسیله آن میتوان تغییرات دمایی ایران را تبیین و پیشبینی کرد. صحت عملکرد این توابع با استفاده از مطابقت دادههای واقعی و مدلسازی شده (برآورد مقادیر r همبستگی، مقدار RMSE وMBE) با میزان اریبی قابل قبولی مورد تأیید قرار گرفته است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| مدلسازی آماری؛ وایازی چندمتغیره؛ ناهنجاری دما؛ شاخصهای پیوند از دور؛ ایران | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 2,504 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,456 |
||