زمین شیمی عناصر نادر خاکی در کانسارهای فلوریت سازند الیکا، شرق استان مازندران

زمین شناسی اقتصادی

مقاله 7، دوره 8، شماره 1 - شماره پیاپی 14، تیر 1395، صفحه 201-221   

نوع مقاله: علمی- پژوهشی

شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/econg.v8i1.29969

نویسندگان

زهرا مهربان؛ بهنام شفیعی بافتی^* ؛ غلامحسین شمعانیان

گلستان

چکیده

مطالعه زمین شیمی عناصر نادر خاکی در کانسارهای فلوریت سازند الیکا (تریاس میانی)، محتوای پایین عناصر مذکور را در فلوریت ها (REEs 0/5-18 ppm=∑)، کلسیت ها (REEs 0/5-3 ppm=∑) و سنگهای کربناته میزبان (آهک: REEs 1/8-7 ppm=∑، آهک دولومیتی: REEs 6/5 ppm=∑) نسبت به بازالت ها (REEs 43 ppm=∑) و شیل های تریاس بالایی (REEs 261 ppm=∑) آشکار کرد. تهی شدگی فلوریت ها از عناصر سبک (10-La/Sm=2) و غنی شدگی نسبی آنها از عناصر سنگین (0/08-La/Yb=0/01) در مقایسه با سنگ میزبانهای آهکی (4-La/Yb=0/1-1/5 ، La/Sm=2/5 ) و آهک دولومیتی (La/Yb=0/07-0/4 ، La/Sm=4/28 ) همراه با بی هنجاری مثبت Eu در فلوریت ها، تشکیل کانسارهای فلوریت مورد بررسی را 1- بعد از رسوب‌گذاری و سنگ شدگی سنگهای کربناته میزبان و 2- توسط محلولهای گرمابی رسوبی زاد واجد شرایط احیایی و دامنه دمایی 200-250 درجه سانتی‌گراد شبیه کانسارهای نوع دره می‌سی سی پی غنی از فلوریت مانند ایلینویز-کنتاکی (امریکا) و پناین (انگلستان) معرفی کرد. پژوهش حاضر نشان داد، محتوای پایین مجموع غلظت عناصر نادر خاکی در فلوریت های ته نشست یافته از این محلولها می توانسته ناشی از 1- افزایش pH محلول گرمابی کانه ساز طی برهم‌کنش با سنگ میزبان کربناته؛ 2- کاهش تدریجی غلظت فعال فلوئور در محلول گرمابی ناشی از کانی سازی نسلهای مختلف فلوریت و 3- محتوای پایین عناصر نادر خاکی سنگهای کربناته میزبان بوده باشد.

کلیدواژه‌ها

عناصر نادر خاکی؛ فلوریت؛ الیکا؛ مازندران

مراجع