واکاوی چالش‌های فراروی صنعت سفال شهر لالجین با به‌کارگیری تئوری بنیانی

جغرافیاوتوسعه ناحیه ای

مقاله 4، دوره 14، شماره 1 - شماره پیاپی 26، شهریور 1395، صفحه 89-114   

نوع مقاله: علمی- پژوهشی

شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/geography.v14i1.42001

نویسندگان

حسن افراخته^{* 1}؛ مریم آرمند¹؛ زهرا اطهری²

¹دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران

²دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

چکیده

اهداف: صنعت سفال شهر لالجین که به عنوان یکی از مهم‌ترین نقاط تولید سفال در کشور به‌شمار می‌رود با مشکلات عمده‌ای روبروست، به‌طوری‌که در سال‌های اخیر بسیاری از تولیدکنندگان دیروزی به مشاغل دیگری روی آورده‌اند و یا تبدیل به واردکننده و فروشنده شده‌اند. از این رو هدف از مطالعه حاضر، ارائۀ تصویری روشن از چالش‌های فراروی صنایع دستی این منطقه در قالب یک مدل، با استفاده از روش تئوری بنیانی است.
روش: رویکرد کلی تحقیق، کیفی است. جامعۀ مورد مطالعه شامل سفالگران و کارشناسان خبره در زمینۀ سفالگری و صنایع دستی می‌باشد. فرآیند نمونه‌گیری به‌صورت هدفمند و ضابطه‌مند بر اساس تسلط و آگاهی افراد به موضوع با استفاده از تکنیک گلوله برفی انجام شد. روش اصلی گردآوری داده‌های تئوری بنیانی، مصاحبه عمیق با جامعۀ مورد مطالعه بود که پس از مصاحبه با 30 نفر از افراد (10 نفر از کارشناسان و 20 نفر از سفالگران) اشباع تئوریک حاصل شد. در این تحقیق برای اطمینان از روایی و پایایی داده‌ها علاوه بر حساسیت نظری محقق در گردآوری داده‌ها، از معیارهای خاص پژوهش کیفی شامل مقبولیت و قابلیت تأیید استفاده شده است.
یافته‌ها/نتایج: پس از جمع‌آوری اطلاعات، داده‌ها از طریق تحلیل محتوایی طی مراحل کدگذاری باز، کدگذاری محوری و کدگذاری انتخابی طبقه‌بندی گردیدند و در نهایت مدل چالش‌های فراروی صنعت سفال منطقه لالجین استخراج گردید. بر اساس نتایج به‌دست آمده صنعت سفال لالجین با 9 مشکل عمده مواجه است که عبارت‌اند از: مشکلات مربوط به تجهیز منابع و مواد اولیۀ مورد نیاز، مشکلات فنی و تکنولوژیکی، مشکلات ساختاری و زیربنایی، مشکلات مربوط به تبلیغات و اطلاع رسانی، مشکلات حقوقی و قانونی، مشکلات اجرایی و مدیریتی، مشکلات مالی واعتباری، مشکلات آموزشی، ترویج و تحقیق و مشکلات مربوط به نظام عرضه و بازایابی.

کلیدواژه‌ها

صنایع دستی؛ سفالگری؛ چالش‌ها؛ تئوری بنیانی؛ شهر لالجین

مراجع