واکاوی روند تاوۀ قطبی در نیمکرۀ شمالی تحت شرایط تغییر اقلیم

جغرافیا و مخاطرات محیطی

مقاله 4، دوره 6، شماره 3 - شماره پیاپی 23، 1396، صفحه 181-197   

نوع مقاله: پژوهشی

شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/geo.v6i3.62149

نویسنده

عبدالرضا کاشکی^*

دانشگاه حکیم سبزواری

چکیده

تغییر روند سامانه‌های کلان مقیاس اقلیمی همچون تاوه قطبی، نقش بسزایی در تغییر اقلیم سطح زمین دارد. در این پژوهش برای نیل به این هدف، از داده‌های دوباره واکاوی شده ارتفاع ‌ژئوپتانسیل تراز میانی جو از مرکز ملی جو و اقیانوس‌شناسی ایالات‌متحده آمریکا استفاده شده است. این داده‌ها دارای تفکیک مکانی 5/2×5/2 درجه قوسی و به صورت میانگین روزانه برداشت گردیده است. دوره آماری این پژوهش از سال 1948 تا 2007 میلادی برای نیمکره شمالی بوده و شامل 144×36 یاخته است. برای مقایسه میانگین‌ها، از آزمون تی- تست برای دو گروه وابسته و جهت بررسی روند تاوه قطبی از آزمون روند کندال تاو استفاده گردید. نتایج پژوهش نشان داد که تاوه قطبی در ماه‌های اردیبهشت، خرداد، تیر، مرداد، شهریور و اسفندماه، دارای روند کاهشی (منفی) در سطح معنی‌داری 01/0 است. البته علل کاهش سطح تاوه قطبی در نیمه سرد سال و به‌ویژه در بهمن‌ماه و اسفندماه نیز قابل تأمل است. همچنین در تمام ماه‌های مورد بررسی، سطح تاوه قطبی کاهش یافته و سیر نزولی داشته که عموماً این سیر کاهشی، در نیمۀ گرم سال بیشتر از نیمه‌سرد سال است. این تغییرات باعث ناهنجاری در الگوهای آب‌وهوایی مناطق می‌گردد.

کلیدواژه‌ها

قطبی؛ تحلیل روند؛ تغییر اقلیم؛ نیمکره شمالی

مراجع