بررسی امکان استفاده از بارش‌‏های شهری جهت استفاده در مصارف فضای سبز با استفاده از نرم‌‏افزار Civil Storm (مطالعه موردی بخش جنوب شهر مشهد)

فصلنامه آب و توسعه پایدار

مقاله 9، دوره 6، شماره 1 - شماره پیاپی 12، شهریور 1398، صفحه 51-60   

نوع مقاله: مطالعه موردی

شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/jwsd.v6i1.76771

نویسندگان

مجتبی زبردست^* ؛ علیرضا روشنی

دانشگاه آزاد اسلامی واحد تربت حیدریه

چکیده

رواناب ناشی از بارندگی در جوامع و مراکز صنعتی و شهری ایجاد آب‏‌گرفتگی و وقوع سیلاب را به همراه دارد که از مشکلات عمده این مناطق می‏‌باشد. دراین‏‌خصوص دو نکته حائز اهمیت است: 1- بارش‏ها در شرایط کنونی سیلاب‏‌های شهری را ایجاد می‏‌کند و از طرفی با وجود خشکسالی‏‌های اخیر می‏‌تواند تأمین‌‏کننده منابع آبی برای فضای سبز در مناطق شهری باشد. 2- بخش عمده بارش‌‏های جوی به‌‏دلیل عدم هم‏زمانی با نیاز آبیاری و یا عدم ذخیره‌‏سازی از دسترس خارج شده و سبب جاری شدن سیل و ایجاد خسارت می‏‌شود. در این تحقیق تعیین ظرفیت استفاده از بارش باران در سطح مناطق شهری جهت استفاده در توسعه فضای سبز شهری بررسی شد و جهت محاسبه حجم رواناب و هیدروگراف سیلاب از نرم‌‏افزار Civil Storm استفاده شده است. با استفاده از این نر‌م‌‏افزار مدل مناسبی جهت برآورد حجم سیلاب و راه‌کاری اقتصادی جهت احداث ابنیه جمع‏‌آوری رواناب‏‌های سطحی به‏‌دست آمد. همچنین از نرم‌‏افزارهای Civil Storm ،Google Earth ،Global Mapper و AutoCad جهت ترسیم کانال‏‌ها، گره‌‏ها، مسیرهای ارتباطی، حوضه و زیرحوضه‏‌های شهری و خارج شهری استفاده شد و با اضافه کردن ضریب نفوذپذیری خاک و بارش محتمل، شبیه‏‌سازی حوضه تکمیل شد. نتـایج حاصل از این مطالعه نشان می‏‌دهد قابلیت شبیه‌‏سازی حوضه جهت بررسی جریان رواناب سطحی و امکان طراحی شبکه جمع‌‏آوری رواناب و تأسیسات مورد نیاز با نرم‏‌افزار Civil Storm امکان‏‌پذیر می‏‌باشد. در نهایت حجم رواناب با دوره بازگشت 25 سال (269337 مترمکعب) با حجم کل نیاز آبی منطقه 9 (2189849 مترمکعب) مقایسه شد و مشخص شد محدوده مورد مطالعه (شامل حدود یک سوم مسـاحت منطقه 9) می‌‏تواند حدود 12/3 درصد نیاز آبی منطقه را تأمین کند.

کلیدواژه‌ها

سیلاب شهری؛ تعیین کارایی شبکه زهکش؛ مدیریت منابع آب شهری؛ توسعه فضا سبز شهری؛ GIS

مراجع