بهکارگیری روشهای تصمیمگیری چند معیاره در ارزیابی مخاطرات زیستمحیطی تالاب بینالمللی شادگان، خورالامیه و خورموسی | ||
| جغرافیا و مخاطرات محیطی | ||
| مقاله 3، دوره 6، شماره 4 - شماره پیاپی 24، 1396، صفحه 97-119 اصل مقاله (1.21 M) | ||
| نوع مقاله: پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/geo.v6i4.61254 | ||
| نویسندگان | ||
| سمیرا جعفری آذر1؛ غلامرضا سبزقبایی* 2؛ مرتضی توکلی3؛ سولماز دشتی4 | ||
| 1دانشگاه صنعتی خاتم الانبیاء بهبهان | ||
| 2دانشگاه صنعتی خاتم الانبیا بهبهان | ||
| 3دانشگاه تربیت مدرس | ||
| 4دانشگاه آزاد اسلامی اهواز | ||
| چکیده | ||
| وجود تالابها و پهنههای آبی منحصربهفردی نظیر تالاب بینالمللی شادگان، خورالامیه و خورموسی با ویژگیهای خاص علاوه بر اینکه یک ثروت ملی به شمار میآیند، از جایگاه و اهمیت محلی، ملی و بین-المللی برخوردار میباشند؛ اما متأسفانه این اکوسیستمها امروزه با تنگناهای بسیاری از جمله ریسکهای ناشی از عوامل طبیعی و فعالیتهای انسانی همراه هستند؛ بنابراین با توجه به اهمیت حفاظت از محیط-زیست بالأخص اکوسیستمهای آبی و تالابها، این تحقیق در سال 1394 با هدف شناسایی عوامل تخریب و تهدید تالاب بینالمللی شادگان، خورالامیه و خورموسی بهمنظور وضع قوانین کارآمد و اتخاذ مکانیسمهای مناسب در برخورد با تخریبکنندگان و مدیریت صحیح و پایدار، صورت پذیرفت. بدین منظور ابتدا با استفاده از تکنیک دلفی ریسکهای شاخص تالاب شناسایی و بهمنظور رتبهبندی و مشخص نمودن اولویت عوامل تهدید، از روشهای تصمیمگیری چند معیاره AHP و TOPSIS استفاده گردید. نتایج اولویتبندی 35 عامل ریسک در دو گروه طبیعی و زیستمحیطی (ریسکهای فیزیکوشیمیایی، بیولوژیکی، اقتصادی-اجتماعی و فرهنگی) بر اساس سه شاخص شدت اثر، احتمال وقوع و حساسیت محیط پذیرنده حاکی از آن است که به ترتیب برحسب میزان نزدیکی (CL+)، پدیده خشکسالی و تغییرات اقلیم (1)، برداشت آب در بالادست و طرح توسعه آبی (9106/0)، احداث سد در بالا دست (91/0) و آلودگی نفتی (7991/0) به ترتیب در اولویتهای اول تا چهارم میباشند. همچنین نتایج نشان میدهد که پدیده خشکسالی و تغییرات اقلیم، برداشت آب در بالادست (طرح توسعه آبی)، احداث سد در رده بحرانی و آلودگی نفتی، پسابهای صنعتی و تردد لنج، شناور و قایقها در رده غیرقابلتحمل برای تالاب قرار دارند؛ بنابراین بدون تردید شناخت درست و دقیق عوامل تهدیدکننده تالابها بر اساس اهمیت و میزان تأثیرگذاری آنها میتواند زمینه را برای جلوگیری و مقابله اصولیتر با این عوامل و نیز تهیه و اجرای دقیق طرحهای حفاظت از تالابها و مدیریت زیستمحیطی آنها فراهم آورد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| ارزیابی مخاطرات؛ زیستمحیطی؛ تالاب بینالمللی؛ تصمیمگیری چندمعیاره | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 3,905 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 2,549 |
||