بررسی صفات مهم مورفولوژیکی و عملکرد دانه عدس (Lens culinaris Medic) تحت سایه‌اندازی و بیوپرایمینگ

پژوهش‌های حبوبات ایران

مقاله 7، دوره 7، شماره 1، 1395، صفحه 145-160   

نوع مقاله: مقالات پژوهشی

شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/ijpr.v7i1.43941

نویسندگان

فرشته دارابی^* ؛ علی حاتمی؛ محمد جواد زارع؛ رحیم ناصری

دانشگاه ایلام

چکیده

به‌منظور بررسی اثر سایه اندازی و بیوپرایمینگ بر ویژگی های مورفولوژیکی و عملکرد دانه عدس رقم زیبا، آزمایشی به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی در سه تکرار در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه ایلام در سال زراعی 1392-1391 اجرا شد. فاکتورهای مورد بررسی شامل سایه اندازی با سطوح عدم سایه (شاهد)، 25، 50، 75 و 100درصد سایه و بیوپرایمینگ (پیش‌تیمار بذر) با سطوح تلقیح با باکتری آزسپریلیوم (Azospirillum brasilense) و عدم تلقیح بود. نتایج نشان داد با افزایش سایه اندازی و حضور باکتری آزسپریلیوم بر ارتفاع بوته و تعداد کل گره ریشه افزوده شد؛ به طوری که بیشترین ارتفاع بوته (44سانتی متر) و کل گره ریشه (3/11گره) در تیمار 100درصد سایه‌اندازی و تلقیح با آزسپریلیوم مشاهده شد. در این پژوهش تعداد برگ در بوته، تعداد شاخه در بوته، تعداد گل در بوته، وزن خشک برگ، وزن خشک ساقه، تعداد گره‌‌ فعال ریشه و عملکرد دانه با افزایش سایه ‌اندازی و عدم تلقیح با باکتری آزسپریلیوم کاهش معنی داری از خود نشان دادند، به طوری که بیشترین تعداد برگ در بوته (91برگ)، تعداد شاخه در بوته (3/15شاخه)، تعداد گل در بوته (65گل)، وزن خشک برگ (6/1گرم)، وزن خشک ساقه (2/2گرم)، تعداد گره فعال ریشه (6/16 گره) و عملکرد دانه (2994کیلوگرم در هکتار) در تیمار عدم سایه‌اندازی و تلقیح با آزسپریلیوم مشاهده شد. در این آزمایش نشان داده شد که باکتری آزسپریلیوم روی عدس اثر مثبت داشته است و در حضور این باکتری صفات مورفولوژیکی و عملکرد دانه از وضعیت بهتری برخوردار بودند. حضور باکتری آزسپریلیوم با گیاه عدس موجب گردید که بخشی از کاهش عملکرد دانه ناشی از حضور سایه جبران گردد.

کلیدواژه‌ها

آزسپریلیوم؛ تعداد شاخه؛ ریشه؛ ساقه

مراجع