آثار سوگند نفی علم در فقه و حقوق ایران

فقه و اصول (Fiqh va uṣūl)

مقاله 4، دوره 49، شماره 4 - شماره پیاپی 111، زمستان 1396، صفحه 135-152   

نوع مقاله: پژوهشی

شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/jfu.v49i4.33384

نویسندگان

دکتر همایون مافی^{* 1}؛ رضا رضایی مقدم²

¹دانشیار دانشگاه علوم قضایی و خدمات اداری

²کارشناس ارشد حقوق خصوصی دانشگاه مازندران

چکیده

دلایلی که به منظور اثبات یا دفاع از دعوا به دادگاه ارائه می‌گردد در صورت مؤثر واقع شدن دارای آثاری است که ضرورت شناخت این آثار در جهت استفاده به موقع از «دلیل» و توفیق در دادرسی امری غیر قابل اغماض است. از جمله این دلایل، سوگند نفی علم است که با توجّه به سکوت قانونگذار و تشتّت آرای فقها، مطالعه آثار آن در جهت نیل به گزاره‌های فوق الذکر نیازمند ژرف نگری بیشتری است. سوگند نفی علم در واقع یک سوگند بتی است که می‌تواند متضمّن آثار ویژه‌ای بر دعوا اعمّ از دعوای علم و دعوای اصلی باشد. همچنین در صورت نکول می‌تواند آثار قابل ملاحظه‌ای از حیث رد سوگند و ادای سوگند مردوده توسط مدعی بر دعوا ترتب یابد. همچنین با قبول وجود برخی آثار مشابه میان سوگند نفی علم با سایر اقسام سوگند، معاف شدن از اتیان سوگند بتی و عدم قابلیت اثبات دعوای اصلی با سوگند از جمله آثار اختصاصی سوگند نفی علم تلقی شده‌اند.

کلیدواژه‌ها

آثار؛ سوگند؛ نفی علم؛ فقه؛ حقوق ایران

مراجع