مطالعه جنبههای اکولوژیکی کشت مخلوط کنجد (Sesamum indicum L.) و ماشسبز (Vigna radiata L.) تحت شرایط کنترل و عدمکنترل علفهایهرز | ||
| پژوهشهای حبوبات ایران | ||
| مقاله 2، دوره 7، شماره 2، 1395، صفحه 27-44 اصل مقاله (533.65 K) | ||
| نوع مقاله: مقالات پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/ijpr.v7i2.42232 | ||
| نویسندگان | ||
| علیرضا کوچکی* ؛ حسامالدین سلوکی؛ ثنا کاربر | ||
| دانشگاه فردوسی مشهد | ||
| چکیده | ||
| هجوم علفهایهرز سبب کاهش شدید عملکرد در گیاهان زراعی خواهد شد. علاوهبَراین، افزایش تنوع گیاهان در بوم نظامهای زراعی، توزیع بیوماس بین گونهها در اجتماع علفهایهرز را تغییر خواهد داد. این نکته باعث کاهش تعداد و تراکم گونههای مختلف علفهایهرز میشود. این پژوهش با هدف بررسی و مطالعه جنبههای اکولوژیکی کشت مخلوط جایگزینی کنجد (Sesamum indicum L.) و ماشسبز (Vigna radiata L.) تحت شرایط کنترل و عدمکنترل علفهایهرز انجام گرفت. آزمایش در قالب طرح کرتهای خُردشده بر پایه بلوکهای کامل تصادفی در سهتکرار در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد در دو سال زراعی 1392و 1393 اجرا شد. کرتهای اصلی شامل تیمارهای کشت خالص کنجد، کشت خالص ماشسبز، کشت مخلوط 3:1 (25درصدماشسبز: 75درصدکنجد)، کشت مخلوط 1:1 (٥٠درصد ماشسبز : ٥٠درصدکنجد) و کشت مخلوط 1:3 (75درصد ماشسبز : 25درصدکنجد) و کرتهای فرعی شامل تیمارهای وجین و عدم وجین علفهایهرز بودند. نتایج نشانداد که تیمار کشت مخلوط 3:1 (25درصدماشسبز : 75درصدکنجد)، کمترین تراکم نسبی علفهایهرز را در بین الگوهای مختلف کاشت دارا بود. این تیمار کمترین میزان شاخص شانون را در مقایسه با سایر تیمارها داشت. بررسی صفاتی همچون تعداد غلاف در هر بوته و تعداد دانه در هر غلاف برای گیاه ماش، تعداد کپسول در هر بوته و تعداد دانه در هر کپسول برای گیاه کنجد و ارتفاع، عملکرد دانه، عملکرد بیولوژیک و شاخص برداشت برای هر دو گیاه نشانداد که اختلاف قابلتوجهی در هر کدام از این صفات، بین دو سطح وجین و عدم وجین علفهایهرز وجود داشت. در رابطه با نسبت برابری زمین بین الگوهای مختلف کشت مخلوط نیز نتایج حاکی از آن بود که مقدار این نسبت در هر دو سال برای تمامی تیمارهای کشت مخلوط بههمراه کنترل علفهایهرز، بالاتر از یک (میانگین 1/1 برای سال 92 و 24/1 برای سال 93) بود. اما برای تیمارهای کنترلنشده تنها در تیمار کشت مخلوط 3:1 (25درصدماشسبز : 75درصدکنجد) بالاتر از یک (04/1 برای سال 92 و 38/1 برای سال 93) بود. از اینرو کاربرد سیستمهای کشت مخلوط میتواند بهعنوان راهکاری اکولوژیکی، استفاده از علفکشها را در کشاورزی کاهش داده و بهعنوان جاگزینی مناسب مانع از تجمع سموم در محیطزیست شود. واژههای کلیدی:ارزیابی تنوع، تراکم علفهایهرز، کنترل اکولوژیکی، نسبت برابری زمین | ||
| کلیدواژهها | ||
| ارزیابی تنوع؛ تراکم علفهایهرز؛ کنترل اکولوژیکی؛ نسبت برابری زمین | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 55,119 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 26,885 |
||