بررسی کارایی مدل SURFACE و SRFR در شبیه‌سازی راندمان کاربرد آب در آبیاری نواری در مزارع گندم

فصلنامه آب و توسعه پایدار

مقاله 10، دوره 6، شماره 3 - شماره پیاپی 14، زمستان 1398، صفحه 79-87   

نوع مقاله: روش‌شناسی

شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/jwsd.v6i3.79289

نویسندگان

آرش تافته^* ؛ محمدرضا امداد

مؤسسه تحقیقات خاک و آب، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج

چکیده

با توجه به حساسیت بالای مدیریت راندمان آبیاری در مزارع کشاورزی و کاهش مصرف آب در بخش کشاورزی لازم است تا با استفاده از روابط حاکم بر مدیریت آب در مزرعه و استفاده از مدل‌های پیشرفته و مطرح در این زمینه به بهینه‌سازی راندمان کاربرد آب در مزارع پرداخت. در این زمینه دو مدل SURFACE و SRFR مدل‌های اجرایی هستند که کاربران می‌توانند از آن‌ها در مدیریت آب در مزرعه استفاده کنند. مدل SURFACE ساختار ساده‌تری داشته و با واردکردن اطلاعات روش آبیاری، نفوذ خاک، زمان آبیاری، ابعاد روش آبیاری و ساعات تحویل آب در مزرعه، به‌خوبی می‌توان آبیاری و مدیریت‌های قابل‌اجرا بر روی آن را بررسی و مناسب‌ترین روش را برگزید. همین قابلیت‌ها به‌اضافه بهینه‌سازی ابعاد و شاخص‌های راندمان کاربرد و توزیع یکنواختی نیز توسط مدل SRFR، قابل‌بررسی می‌باشد. لذا در این پژوهش با استفاده از داده‌های اندازه‌گیری شده آبیاری نواری در سال زراعی 94-1393 دو مدل SURFACE و SRFR برای شرایط کشت گندم، جهت برآورد مناسب راندمان کاربرد آب در مزرعه مورد مقایسه و واسنجی قرار گرفتند. نتایج نشان داد که مدل SRFR به‌طور متوسط مقادیر راندمان کاربرد آب در مزرعه را 3/2 درصد کمتر تخمین می‌زند و نسبت به میانگین داده‌های به‌دست‌آمده، 12 درصد خطا دارد؛ این در حالی است که مدل SURFACE توانست در شبیه‌سازی‌های خود با 7 درصد خطا، مقدار راندمان کاربرد را برآورد نماید. سپس ابعاد مناسب آبیاری نواری با استفاده از این مدل‌ها پیشنهاد و در سال دوم (95-1394) به اجرا درآمدند. نتایج نشان داد که این مدل‌ها در شبیه‌سازی آبیاری نواری بسیار قدرتمند بوده و می‌توانند با دقت 6 تا 12 درصد خطا، نتایج مناسبی را ارائه نمایند. در مقایسۀ دو مدل نیز مدل SURFACE به‌طور متوسط 5 درصد و مدل SRFR به‌طور متوسط 9 درصد خطا داشتند. بنابراین مدل SURFACE با دقت مناسب‌تری می‌تواند در مدیریت آبیاری استفاده شود.

کلیدواژه‌ها

آبیاری نواری؛ راندمان کاربرد آب؛ شبیه سازی؛ گندم

مراجع