بررسی محتوایی رمان فلسطین ازآغاز قرن بیستم تا 1948

زبان و ادبیات عربی

مقاله 3، دوره 10، شماره 19، 1397، صفحه 71-92   

نوع مقاله: علمی - پژوهشی

شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/jall.v10i19.71331

نویسنده

امید ایزانلو^*

دانشگاه کوثر بجنورد

چکیده

رمان فلسطین همچون رمان سایر کشورهای عربی، زاییدۀ نهضت ادبی است. در این بررسی تلاش شده است تا با شیوۀ توصیفی- تحلیلی و لحاظ کردن شرایط سیاسی، اقتصادی و اجتماعی فلسطین، محتوای رمان این سرزمین، از آغاز قرن بیستم تا 1948 مورد بررسی قرار داده شود. در ادبیات فلسطین، عوامل نهضت ادبی نیرو محرکۀ رمان فلسطین گردید. رمان­های غربی، ترجمه و در روزنامه­ ها و مجلاتی که در چاپخانه ­هایی که در فلسطین تأسیس شده بودند، چاپ می­شدند. با توجه به گسترش تأسیس مدارس و افزایش سطح سواد عمومی تمایل به خواندن مطبوعات و آثار ترجمه شده نیز افزایش یافت و همین امر مترجمان را ترغیب به ترجمۀ آثار بیشتری می­کرد. وقتی برخی مترجمان به سطحی از مهارت و آگاهی رسیدند، دست به تألیف زدند و آثاری را خلق نمودند که سنگ بنای رمان فلسطین به شمار می­رود. گرچه بسیاری از آثار از میان رفته ­اند و نمی­توان به شکلی دقیق در محتوای آن وارد شد، اما بررسی­ها نشان می­دهد که موضوع مقاومت مردم علیه مهاجران یهودی، موضوع فروش زمین­ها و تلاش یهود برای سیطره بر فلسطین از موضوعات اصلی اغلب این آثار به شمار می­رود. بررسی محتوایی رمان این دوره نشان می­دهد موضوع فلسطین و مهاجرت یهودیان به این سرزمین و مشکلات ناشی از آن، تا پیش از 1948 نیز وجود داشته، اما چندان جدی و مهم نبوده است. حتی از لحاظ کمّی نیز، رمان­های چندانی نوشته نشد که بتواند بیانگر آلام و آمال مردم فلسطین باشد.

کلیدواژه‌ها

رمان؛ فلسطین؛ مقاومت؛ نکبه؛ سال 1948

مراجع