استخراج و تدوین ضوابط «إبای عام از تخصیص»

فقه و اصول (Fiqh va uṣūl)

مقاله 1، دوره 50، شماره 1 - شماره پیاپی 112، بهار 1397، صفحه 69-84   

نوع مقاله: پژوهشی

شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/jfu.v50i1.56610

نویسندگان

سید رضا شیرازی^{* 1}؛ امین الله کربلایی رخنه²

¹استاد سطوح عالی حوزه علمیه مشهد و استادیار مؤسسه آموزش عالی عطار

²طلبه سطح چهار حوزه علمیه مشهد

چکیده

با توجه به فراوانی کاربرد اصطلاح «ابای عام از تخصیص» در فقه و اصول، در این مقاله با بررسی پیشینه و مفهوم‌شناسی این اصطلاح و اصطلاحات مشابه آن، به استقصای عللی که برای امتناع از تخصیص ذکر شده پرداخته می‌شود و پس از بررسی آن‌ها، ضوابط هشت‌گانه: دربرداشتن علت عقلی، عموم مستفاد از تعلیل، مقام تحدید و اعطای ضابطه، حصر، مقام امتنان، قضیه طبیعیه، تخصیص اکثر، مقام تحاشی و انکار؛ همراه با مثال‌های کاربردی برای هر ضابطه؛ معرفی می‌گردد. در نهایت با تعیین ضابطه‌ای کلی که شامل تمامی موارد است و تعیین دامنه امتناع از تخصیص عام، سخن به فرجام می‌رسد.

کلیدواژه‌ها

عموم؛ ابای از تخصیص؛ ابای از تقیید؛ مقام امتنان؛ تخصیص اکثر

مراجع