بررسی افت سطح آب های زیرزمینی با استفاده از سیستم اطلاعات جغرافیایی (مطالعه موردی: آبخوان دشت خوی)

جغرافیا و مخاطرات محیطی

مقاله 4، دوره 7، شماره 2 - شماره پیاپی 26، 1397، صفحه 53-74   

نوع مقاله: پژوهشی

شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/geo.v7i2.67365

نویسنده

حسن حاجی حسینلو^*

آزاد اسلامی

چکیده

بهره­برداری بیش از ظرفیت منابع آب­های زیرزمینی منجر به پایین رفتن سطح آن­ها ازیک‌طرف و از طرف دیگر منجر به ایجاد فرونشست زمین در بعضی مناطق ایران شده است. به دلیل دسترسی آسان و سادگی بهره­برداری از منابع آب زیرزمینی، میزان برداشت از این منابع افزایش قابل‌ملاحظه‌ای یافته و متأسفانه در سال­های اخیر حتی در بعضی مناطق، بهره­برداری از منابع آب زیرزمینی بیشتر از امکانات تغذیه­ای بوده است. معیارهای اصلی برای پهنه­بندی شامل بود و نبود شکاف­ها، مقدار افت سطح آب، نوع رسوبات و عمق سطح آب می­باشد. در اصل چهار پهنه­بندی تشخیص و نقشه­برداری شد که شامل پهنه­های خیلی بالا، بالا، متوسط و کم است. نقشه­های تهیه شده از این منطقه نشان می­دهد که گسترش پهنه­های فرونشست خیلی زیاد و زیاد در منطقه فیرورق وجود دارد. در نقشه­های مشاهده شده به ترتیب 10 درصد و 29 درصد پهنه­های خیلی بالا و پهنه­های بالا وجود دارد. با توجه به نتایج به دست آمده طی 12 سال گذشته دشت فیرورق حدود 04/5 متر افت سطح آب داشته­اند که به طور متوسط سالیانه افت سطح آب در دشت فیرورق حدود 42 سانتی­متر بوده است. این افت سطح آب باعث فرونشست زمین در این دشت شده است.

کلیدواژه‌ها

فرونشست تراز آب؛ دشت؛ خوی؛ فیرورق

مراجع