مقایسة «رویین تنی و چشم آسیب پذیر اسفندیار» در متن های فارسی میانه (پهلوی) و شاهنامة فردوسی | ||
| جُستارهای نوین ادبی | ||
| مقاله 2، دوره 45، شماره 2 - شماره پیاپی 177، 1391، صفحه 25-59 اصل مقاله (382.59 K) | ||
| نوع مقاله: مقالۀ پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/jls.v45i2.18911 | ||
| نویسندگان | ||
| اقدس فاتحی* 1؛ طاهره خوشحال دستجردی1؛ محسن ابوالقاسمی2 | ||
| 1دانشگاه اصفهان | ||
| 2دانشگاه تهران | ||
| چکیده | ||
| رویین‌تنی اسفندیار پاکدین و رواج دهندة دین مزدایی که بنابر ادبیات ایران باستان و متن‌های پهلوی و شواهد ذکر شده در وِجَر کرد دینی و سپس تأکید بر آن در زند وندیداد، به همت و دُعای اشو زرتشت و تقدیم ناری مقدس به او صورت پذیرفته، دارای ریشه‌ای بنیادین در فرهنگ ایران باستان بوده و زیربنای آن بر اساس منطقِ باورپذیریِ دینی و اندیشه‌های مزدیسنایی استوار است؛ در هیچ یک از متون اوستایی و پهلوی زردشتی کمترین نشانی ازآسیب پذیری چشم اسفندیار وجود ندارد. رویین‌تنی اسفندیار نیز در شاهنامه ـ علی رغم آن‌که افسانة تیرگز و چشم اسفندیار از جلوة خاصی برخوردار است ـ مورد تردید است. می‌توان احتمال داد «داستان آسیب‌پذیری چشم اسفندیار» از طریق راویان و ناقلان سنت‌های شفاهی کهن ماوراءالنهر و خراسان بزرگ و سیستان که محل پرورش داستان های اساطیری و حماسی بود، رواج پیدا کرد و سپس به تدریج با تغییر و تحولات گوناگونی به صورت یک روایت حماسی مدوّن که مجزّا و مستقل از خدای‌نامه بود، انعکاس یافت و مأخذی مورد وثوق و قابل استفاده برای نویسندگان شاهنامه‌های منثور شد. این داستانِ منفرد به شاهنامة ابومنصوری و سپس از آن طریق و یا به صورت جداگانه در کنار سایر مآخذِ فردوسی به شاهنامه راه یافت. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| اسفندیار؛ رویین‌تنی؛ آسیب‌پذیری؛ متون پهلوی؛ شاهنامه | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 4,043 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 2,540 |
||