عوامل مؤثّر بر رخداد روزهای همراه با هوای پاک در تهران

جغرافیاوتوسعه ناحیه ای

مقاله 6، دوره 15، شماره 1 - شماره پیاپی 28، شهریور 1396، صفحه 193-211   

نوع مقاله: علمی- پژوهشی

شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/geography.v15i1.57882

نویسنده

فاطمه درگاهیان^*

مؤسّسۀ تحقیقات جنگل ها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی

چکیده

اهداف: با توجّه به اهمّیت رخداد هوای پاک و نقش آن در برنامه‌ریزی ناحیه‌ای کارهای حسّاس به آلودگی هوا، در این پژوهش علّت رخداد روزهای همراه با هوای پاک به‌منظور امکان پیش‌بینی آنها بررسی شده است.
روش: در این تحقیق، داده‌های مربوط به کیفیت هوای پاک، از بانک اطّلاعات مربوط به شرکت کنترل کیفیت هوا و داده‌های اقلیمی مربوط به بارش و سمت و سرعت باد از سازمان هواشناسی کشور در دورۀ آماری 1393ـ 1387 اخذ گردید. داده‌ها براساس یک الگوریتم به روش توصیفی ـ آماری تجزیه‌وتحلیل شدند.
یافته‌ها/ نتایج: بررسی توزیع فراوانی سالانۀ رخداد روزهای همراه با هوای پاک نشان داد که از توزیع خاصّی پیروی نکرده و روند تغییرات معنی‌داری را نشان نمی‌دهند. توزیع ماهانۀ رخدادها بیشترین فراوانی را در فروردین‌ماه و سپس ماه‌هایی که ناپایداری‌های جوّی بیشتر است، نشان داد. بنابراین رخداد هوای پاک را در دو عامل کلّی، شامل عوامل طبیعی ـ اقلیمی، سمت و سرعت باد و بارش و نیز عامل انسانی، روز تعطیلی جست‌وجو کردیم. براساس این عوامل، 13 ویژگی در یک الگوریتم تعریف و علّت اصلی شرایطِ رخدادِ روز همراه با هوای پاک استخراج شد. درصد فراوانی هریک از ویژگی‌ها محاسبه و سهم هریک از عوامل استخراج گردید. با ترکیب 13 ویژگی، سه عامل به‌صورت انفرادی و چهار عامل به‌صورت ترکیبی و یک عامل هم به‌صورت جداگانه تعیین گردید.
نتیجه‌گیری: در تعیین علل رخداد روز همراه با هوای پاک، در بین عوامل انفرادی، عامل تعطیلی و در بین عوامل ترکیبی، عامل تعطیلی همراه با بارش بیشترین درصد را به خود اختصاص داده است. تجزیه‌وتحلیل داده‌ها نشان داد بعد از یک روز تعطیل همراه با بارش، رخداد یک روز همراه با هوای پاک جهت هرگونه برنامه‌ریزی از سطح کلان و ناحیه‌ای گرفته تا برنامه‌ریزی‌های روزمرّۀ افراد، به‌احتمال زیاد قابل‏پیش‌بینی است.

کلیدواژه‌ها

هوای پاک؛ عوامل اقلیمی؛ روزهای تعطیل

مراجع