ارزیابی ریسک روگذری سد تبارک‌آباد بر پایه تحلیل فراوانی یک متغیره و دو متغیره سیلاب

مهندسی عمران فردوسی

مقاله 6، دوره 32، شماره 2 - شماره پیاپی 26، 1398، صفحه 83-100   

نوع مقاله: پژوهشی

شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/civil.v32i2.68228

نویسندگان

آتوسا رضازاده عنبرانی¹؛ محمود فغفور مغربی^{* 2}

¹دالنشگاه فردوسی مشهد

²دانشگاه فردوسی مشهد

چکیده

از میان دلایل مهم شکست سد خاکی روگذری عمده­ترین دلیل است. در تحلیل شکست سد به علت روگذری تحلیل عدم قطعیت و محاسبه ریسک ضروری است. در این پژوهش کاربرد تحلیل ریسک شکست سد خاکی بر اثر سرریز شدن آب از بدنه سد بر پایه تحلیل فراوانی یک متغیره و دو متغیره سیلاب با استفاده از توزیع لوگ نرمال برای سد خاکی تبارک­آباد واقع در خراسان رضوی بررسی شده است. نتایج تحلیل فراوانی دو ­متغیره سیلاب در شش هیدروگراف جریان ورودی و با در نظر گرفتن V Qp– (ترکیب دبی و حجم سیلاب) برای دورۀ ­بازگشت­­های توأم ۵۰، ۱۰۰ و ۲۰۰ سال ارائه شده است. ریسک روگذری بر اساس تحلیل فراوانی تک متغیره سیلاب و برای همۀ هیدروگراف­های حاصل از تحلیل فراوانی دو متغیره و شش تراز اولیۀ آب در مخزن با درنظرگرفتن دبی اوج سیل، تراز اولیه آب و ضریب دبی سرریز به‌عنوان متغیرهای غیرقطعی ارزیابی شده است. برای انجام تحلیل عدم قطعیت از روش شبیه­سازی مونت­کارلو و تکنیک نمونه­گیری لاتین هایپرکیوب استفاده شده ­است. نهایتاً، نتایج به‌دست‌آمده با استفاده از هر دو روش تحلیل فراوانی سیلاب یک ­متغیره و دومتغیره در دورۀ بازگشت‌های مختلف با هم مقایسه گردید. نتایج نشان داد که ریسک روگذری برآورد شده در همۀ دورۀ بازگشت­ها بر اساس تحلیل فراوانی سیلاب دو متغیره بیشتر از روش تک متغیره بوده که خطرات بیشتری به همراه دارد. همچنین هیدروگراف V1-Q که دارای بیشترین حجم سیلاب بوده، در همۀ ارتفاع­ها از ریسک بیشتری نسبت به بقیه هیدروگراف­ها برخوردار است. در برآورد ریسک روگذری بر اساس تحلیل فراوانی یک متغیره و دو متغیره، بالارفتن تراز آب در مخزن، نسبت به استفاده از سیلاب‌های با دورۀ بازگشت طولانی­تر، منجر به روند افزایش ریسک محسوس‌تری خواهد شد، به‌طوری‌که در ارتفاع 66 متری تراز سطح آب، مقدار ریسک روگذری برای سد بسیار بالا است.

کلیدواژه‌ها

عدم قطعیت؛ ریسک روگذری؛ تحلیل فراوانی یک متغیره و دو متغیره سیلاب؛ شبیه سازی مونت کارلو؛ نمونه گیری لاتین هایپرکیوب

مراجع