اثر قصد در قتل عمد

فقه و اصول (Fiqh va uṣūl)

مقاله 3، دوره 50، شماره 3 - شماره پیاپی 114، پاییز 1397، صفحه 71-82   

نوع مقاله: پژوهشی

شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/jfu.v50i3.48957

نویسندگان

فاطمه رضایی زارچی^{* 1}؛ سید احمد میر خلیلی²

¹دانشجوی دکتری فقه و حقوق جزا، دانشگاه میبد

²استادیار دانشگاه میبد

چکیده

قتل عمد یکی از شدیدترین جرائم جامعه بشری است که روزبروز گستردگی بیشتری می‌یابد. تحقیق حاضر به منظور بررسی اثر قصد در تحقق قتل عمد به واکاوی مستندات فقهی پرداخته است؛ و چون عمده دلیل در مباحث کیفری ادله نقلی است و جنبه تعبدی بر سایر جنبه‌ها غلبه دارد؛ ادله روایی بصورت خاص مدنظر قرارگرفته است. براساس یافته‌های پژوهش حاضر در صورت اثبات قصد قتل، عمد خاص صورت می‌گیرد که علاوه بر تقصیر عامد، محکومیت او به قصاص قطعی است؛ ولی درصورتی‌که قصد قتل برای قاضی احراز نگردد و تنها نشانه عمد بودن، استفاده از آلت قتاله باشد؛ هرچند تقصیر به جهت استفاده از آلت قتاله ثابت است ولی این عمدِ عام حکم قصاص درپی ندارد و روایتی که مستند حکم به قصاص واقع شده، اضافه بر ضعف سندی از نظر دلالت نیز معارض دارد؛ و با سایر روایات و اصل احتیاط حاکم بر دماء مغایر است. بنابراین نمی‌توان در مورد عمد عام، حکم قصاص را اثبات کرد هرچند تقصیر و مجرم بودن فاعل، قطعی است.

کلیدواژه‌ها

عنصر روانی جرم؛ قصد قتل؛ تقصیر جزایی؛ قتل عمد؛ قصاص

مراجع