ارزیابی اولیه برخی کنه های اریوفید عامل کنترل بیولوژیکی چند گونه علف هرز مهاجم در شمال شرقی ایران

بوم شناسی کشاورزی

مقاله 10، دوره 5، شماره 3 - شماره پیاپی 17، 1392، صفحه 299-307   

نوع مقاله: علمی - پژوهشی

شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/jag.v5i3.29002

نویسندگان

قربانعلی اسدی؛ سرور خرم دل^* ؛ رضا قربانی

گروه زراعت، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

چکیده

کنترل بیولوژیکی علف های هرز می تواند به عنوان یک روش مؤثر و امن در مدیریت علف های هرز مدنظر قرار گیرد. بمنظور دست یابی به روش های غیرشیمیایی مبتنی بر بهره گیری از اصول اکولوژیک و امکان‌سنجی کنترل بیولوژیکی تعدادی از گونه های علف هرز مهاجم با استفاده از کنه های اریوفید، مطالعات صحرایی در مناطق مختلف استان های خراسان رضوی و شمالی در بهار سال 1389 انجام شد. بمنظور جمع آوری کنه ها، در مراحل مختلف رشد رویشی و زایشی گونه های هرز، 20 بوته کامل همراه با ریشه از داخل خاک خارج و برای بررسی احتمال آلودگی به آزمایشگاه منتقل شد. نتایج نشان داد که کنه گالزا ازمک (Acarina: Eriophyidae) A. drabae Nalepa, 1890)) به عنوان عامل کنترل بیولوژیکی مناسب برای کنترل این گونه هرز معرفی گردید؛ به طوری که این کنه گالزا با تأثیر منفی بر رشد اندام های هوایی و در نتیجه به دلیل تضعیف کردن این گیاه هرز، در نهایت باعث کاهش تعداد بذر شد. کنه گالزا قندرون (Acarina: Eriophyidae) A. chondrillae (G. Can.))) به عنوان عامل کنترل بیولوژیکی مناسب برای کنترل گیاه هرز قندرون معرفی گردید، بطوریکه این کنه با حمله به جوانه های گل قندرون و تبدیل جوانه های زایشی به گال باعث جلوگیری از تشکیل بذر شد. بدین ترتیب، چنین به نظر می رسد که بتوان از پتانسیل کنه های اریوفید اختصاصی برای کاهش آلودگی و کنترل بیولوژیکی علف های هرز و گونه های مهاجم بهره جست.

کلیدواژه‌ها

دشمن طبیعی؛ علف هرز؛ کنترل غیرشیمیایی؛ کنه گالزا