تحلیل ضمان بر مبنای «معاوضه قهری» و آثار آن در دعاوی مسئولیت مدنی | ||
| فقه و اصول (Fiqh va uṣūl) | ||
| مقاله 1، دوره 50، شماره 4 - شماره پیاپی 115، زمستان 1397، صفحه 9-24 اصل مقاله (214.39 K) | ||
| نوع مقاله: پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/jfu.v50i4.46720 | ||
| نویسندگان | ||
| محمدمهدی الشریف1؛ سمیه سعیدی* 2 | ||
| 1دانشیار دانشگاه اصفهان | ||
| 2دانشجوی دکتری حقوق خصوصی، دانشگاه اصفهان | ||
| چکیده | ||
| در تحلیل ماهیت ضمان قهری دو دیدگاه اصلی در فقه وجود دارد. یک دیدگاه ضمان را بر مبنای غرامت صرف و دیدگاه دیگر بر مبنای معاوضه قهری تحلیل میکند. مراد از معاوضه قهری در حوزه ضمان قهری آن است که مال تلفشده به حکم شارع به ملکیت عاملِ زیان و بدل آن به ملکیت زیاندیده در میآید. با این تحلیل، ضمان قهری معاوضه بین بدل و مبدل به حکم شارع است که پذیرش آن آثار مهمی در حوزه مسئولیت مدنی دارد. مثلاً بر اساس این نهاد اجزاء باقیمانده از مال تالف و حقوق متعلق به آن، از آنِ عامل زیان است و یا در مواردی که مال مغصوب در جایی به کار رفته و در فرض جدایی فاقد ارزش است، زیاندیده صرفاً مستحق مطالبه بدل آن خواهد بود و نمیتواند علاوه بر خسارت، انتزاع عین را از مال غاصب درخواست کند. همچنین پذیرش معاوضه قهری میتواند منجر به ارائه نظریه جدیدی در خصوص ماهیت بدل حیلوله تحت عنوان معاوضه بین منافع مال دور از دسترس و بدل گردد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| کلمات کلیدی: معاوضه قهری؛ بدل حقیقی؛ بدل حکمی؛ بدل حیلوله | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 3,466 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 3,686 |
||