بررسی تلویح گفتار در نمایشنامه «گنجشک گوژپشت» محمد الماغوط

زبان و ادبیات عربی

مقاله 3، دوره 11، شماره 2 - شماره پیاپی 178، آذر 1398، صفحه 35-50   

نوع مقاله: علمی - پژوهشی

شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/jall.v11i2.50048

نویسندگان

روح الله صیادی نژاد^{* 1}؛ سعیده حسن شاهی²

¹دانشیار گروه زبان و ادبیات عربی دانشگاه کاشان، کاشان، ایران

²دانش آموخته‌ی دکتری زبان و ادبیات عربی، دانشگاه کاشان ،کاشان، ایران

چکیده

تلویح­گفتار یکی از اساسی­ترین موضوعات زبانشناسی کاربردی است که  نخستین بار توسط «گرایس» مطرح شد. وی برای گفتگوها­ی عامه­ی مردم، مبانی منطقی با عنوان اصول همکاری وضع کرد که نادیده گرفتن این اصول موجب پیدایش گفتار تلویحی می­شود. این نظریه کارکرد بسیار ویژه­ای در نمایشنامه دارد؛ چرا که نمایشنامه افزون بر دارا بودن عنصر «گفتگو» دارای مجموعه­ای از گفتارهای دو پهلو است که دربردارنده معانی ضمنی است. در این جستار نگارندگان سعی دارند  براساس مطالعات کیفی و با روش کاربرد شناسی زبان به تحلیل نمایشنامه «گنجشک گوژپشت» بر اساس نظریه گفتار تلویحی گرایس وی بپردازند تا از معنای ظاهری و روساخت نمایشنامه  به زیرساخت آن انتقال یابند و بتوانند پیام اصلی این اثر را به مخاطب منتقل نمایند. دستاورد این پژوهش بیانگر آن است که  اصول همیاری «گرایس» به‌وسیله شگردهای زبانی- بلاغی همچون اطناب، تکرار، استعاره­ی تمثیلیه، آیرونی و استفهام قابل نقض است. تلویح گفتارهای عرفی و عمومی  موجب می­شوند که مدلول­های تلویحی جدیدی به متن افزوده شود که به تقویت ژرف ساخت  و پویایی آن می­انجامد

کلیدواژه‌ها

زبان‌شناسی کاربردی؛ تلویح گفتار؛ گرایس؛ محمد الماغوط. نمایشنامه العصفور الأحدب

مراجع