زمین شیمی و خاستگاه کانسار سنگ آهن- خاک سرخ مأمونیه، استان مرکزی

زمین شناسی اقتصادی

مقاله 8، دوره 9، شماره 2 - شماره پیاپی 17، آبان 1396، صفحه 419-438   

نوع مقاله: علمی- پژوهشی

شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/econg.v9i2.43461

نویسندگان

مرضیه محبوبیان فرد^* ؛ فرهاد احیاء؛ امید جاوریانی

آزاد اسلامی واحد بهبهان

چکیده

کانی‌سازی آهن در کانسار سنگ آهن- خاک سرخ مأمونیه، در توف ها، گدازه‌های تراکیتی- تراکی آندزیتی و سنگ‌های آذرآواری به سن پلیوسن رخ داده است. بر اساس بررسی‌های صحرایی و کانی‌شناسی، کانسنگ شامل کانه‌ اصلی هماتیت به همراه سیلیکای ریزبلور فراوان به‌صورت لایه‌ها و میان لایه‌های ظریف در ضخامت های مختلف و رنگ‌های متنوع است. با توجه به پایین بودن میزان Cr و Zr و بالا بودن میزان V، Zn و Sr در کانسار مأمونیه، می‌توان نتیجه گرفت که این کانسار مرتبط با فعالیت های آتشفشانی زیردریایی است. داده‌های زمین شیمیایی شامل الگوهای REE عادی‌سازی شده با کندریت به‌خوبی نشان می‌دهد که محلول های گرمابی بستر دریا محتمل‌ترین منبع محلول های کانی‌ساز هستند. نمودار مجموع عناصر (Cu+ Co+ Ni) در مقابلREE ∑ در کانسار مأمونیه نیز بیان‌کننده‌ نقش محلول‌های گرمابی مناطق عمیق دریا در ته نشست کانسنگ است. الگوهای REE عادی سازی شده با کندریت، غنی‌شدگی LREE نسبت به HREE، بی هنجاری مثبت Eu و بی هنجاری منفی Ce‌‌، بیانگر این است که منبع آهن در کانسار مأمونیه از پوسته‌‌ اقیانوسی بوده است. بر اساس شواهد موجود می توان دریافت که کانسار مأمونیه در اثر شسته‌شدن آهن و سیلیکا از سنگ های آتشفشانی زیردریایی به‌وسیله محلول‌های گرمابی در زون فرورانش و ته‌نشست لایه ای تشکیل شده است.

کلیدواژه‌ها

هماتیت؛ سیلیکا؛ عناصر نادرخاکی؛ سیالات گرمابی

مراجع