بازتاب گفتمان انقلاب و قیام مسلحانه در لایه‌های سبکی شعر مظفر النواب با تکیه بر قصیده «عبدالله الإرهابی»

زبان و ادبیات عربی

مقاله 6، دوره 11، شماره 2 - شماره پیاپی 178، آذر 1398، صفحه 86-106   

نوع مقاله: علمی - پژوهشی

شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/jall.v11i2.70115

نویسندگان

رضا افخمی عقدا^{* 1}؛ محسن زمانی²؛ وصال میمندی¹

¹دانشیار زبان و ادبیات عربی دانشگاه یزد، یزد، ایران

²دانشجوی دکتری زبان و ادبیات عربی دانشگاه یزد، یزد، ایران

چکیده

شعر بستری مناسب برای بیان ذهنیات، تجسم احساسات و تجلّی اندیشه­ها، نگرش­ها و آرمان­هاست و سبک­شناسی نیز ابزاری مناسب برای شناسایی هویّت انسانی، علمی، ادبی و ایدئولوژیک شاعر و نفوذ به دنیای درون اوست. سبک­شناسی جدید علاوه بر مباحث سبک­شناسی سنّتی، به محتوا، تأثیرگذاری افکار، اندیشه­ها، ایدئولوژی، مخاطبان و حتی فضای خلق اثر توجه دارد و به بررسی این موارد در لایه­های زبانی، ادبی و اندیشگانی می­پردازد تا بتواند تصویر دقیق­تری از شاعر ارائه دهد. بر این اساس پژوهش حاضر با هدف بررسی موضوعات محوری قصیده «عبدالله الإرهابی» و تقابل اندیشه و اعتقاد شاعر با اندیشه حکّام و سران عربی و نمود آن در لایه­های مختلف زبانی، ادبی و اندیشگانی و همچنین چگونگی رویکرد شاعر با مسائل سیاسی-اجتماعی به روش توصیفی–تحلیلی انجام شده است. یافته­های تحقیق نشان داد که شاعر ضمن اعتقاد به مفاهیم بلند اسلامی و دینی چون شهادت، پایداری، قصاص، حمایت از مظلوم و... و با رویکرد واقع‌گرایانه و عینی به مسائل جامعه، به مقابله با ظلم و ستم طبقه حاکم و اهداف سازش­کارانه آنان با دشمنان بیگانه پرداخته و بر قیام مسلحانه به‌عنوان تنها راه‌حل کارآمد در مقابله با اندیشه و اهداف آنان تأکید می­ورزد؛ به‌گونه‌ای که این تقابل اندیشه را می­توان در سطوح مختلف زبانی قصیده به‌ویژه در سطح واژگان با بسامد واژگان حسی و رمزگان انقلابی و در سطح ادبی در تشبیهات حسی و ملموس شاعر و تضاد معانی دنبال نمود که سبکی صریح، حسی، هیجانی و واقع‌گرایانه به‌ این قصیده شاعر بخشیده است.
 

کلیدواژه‌ها

سبک‌شناسی؛ قیام مسلحانه؛ مظفر النواب؛ قصیده عبدالله الإرهابی

مراجع