بررسی حکم فقهی اخراج متاع از حرز در حال هیپنوتیزم

فقه و اصول (Fiqh va uṣūl)

مقاله 1، دوره 51، شماره 1 - شماره پیاپی 116، بهار 1398، صفحه 9-30   

نوع مقاله: پژوهشی

شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/jfu.v51i1.47052

نویسندگان

علی اکبر ایزدی فرد^{* 1}؛ سید مجتبی حسین نژاد²؛ حسین شکریان³

¹استاد دانشگاه مازندران

²استادیار مؤسسه آموزش عالی پارسا – بابلسر

³دانشجوی دکتری فقه و مبانی حقوق اسلامی دانشگاه مازندران

چکیده

از جمله شرائط اجماعی سرقت موجب حد، علاوه بر محرز بودن اموال مسروقه، آن است که سارق به تنهایی یا به مشارکت دیگری مال را از حرز خارج کند. یکی از مهم‌ترین مصادیق مشتبه اخراج متاع از حرز سرقت‌های هیپنوتیزمی است. نگارندگان پس از تحلیل و بررسی با مد نظر قرار دادن ضابطه اخراج متاع از حرز به این نتیجه رسیده‌اند که اخراج متاع از حرز به نحو هیپنوتیزم در بعضی از صورت‌ها بر هیپنوتیزور (هیپنوتیزم کننده) صادق است و آن در صورتی است که هیپنوتیزور صلاحیت اسناد عمل اخراج متاع از حرز به خود را دارا باشد و عمل وی از مصادیق اخراج تسبیبی شمرده شود و در بعضی از صورت‌ها نیز حد قطع بر سوژه (هیپنوتیزم شده) اجرا می‌شود و آن در صورتی که سوژه صلاحیت اسناد عمل اخراج متاع از حرز به خود را داشته باشد و اگر احیاناً در تحقق اخراج متاع از حرز شک حاصل شود؛ اگرچه شبهه مفهومیه و امر ُدائر بین اقل و اکثر است؛ منتها شرطیت اخراج متاع از حرز نیز مانند محرز بودن اموال با توجه به روایت صحیحه محمد بن مسلم، داخل در مفهوم سرقت است و به تبع آن آیه سرقت، عموم خود را از دست می‌دهد و دیگر تمسک به آن جایز نیست. لذا در این صورت به خاطر حیرت و سرگردانی با تمسک جستن به مقتضای قاعده درء، حد قطع از سارق ساقط می‌شود.

کلیدواژه‌ها

اخراج مباشرتی؛ اخراج تسبیبی؛ قصد سرقت؛ حرز؛ قاعده درء؛ سرقت هیپنوتیزمی

مراجع