ارائۀ سناریوهای محتمل در شکل گیری شهر الکترونیک مشهد در افق 1404

جغرافیاوتوسعه ناحیه ای

مقاله 7، دوره 17، شماره 1 - شماره پیاپی 32، شهریور 1398، صفحه 193-222   

نوع مقاله: علمی- پژوهشی

شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/geography.v17i2.73997

نویسندگان

امید علی خوارزمی^* ؛ فروزان طاهری

دانشگاه فردوسی مشهد

چکیده

اهداف: امروزه فناوری اطلاعات و ارتباطات یکی از اصلی­ ترین ابزارهای تحول و توسعۀ جوامع محسوب می شود. خدمات شهر الکترونیک، نقش فراوانی در ارتقای کمی و کیفی، تسریع و همچنین تسهیل کردن خدمات شهری به عهده دارند. لزوم وجود زیرساخت­های لازم برای ایجاد شهر الکترونیک در شهرهای در حال توسعه و عدم اطمینان ناشی از پیچیدگی محیطی، پیش ­بینی آینده را در این شهرها با مشکل مواجه کرده است، به گونه ­ای که برنامه ­ریزی سنتی دیگر قادر به پاسخ­گویی نیست و می ­توان از روش سناریونویسی در جهت پیش ­بینی آینده و تبیین جایگزین­ های ممکن در شرایط متفاوت استفاده کرد. هدف از این پژوهش، توسعۀ سناریوهای محتمل در شکل­ گیری شهر الکترونیک در مشهد و ارائۀ راهبردهایی در جهت رسیدن به شهر الکترونیک پویا در افق 1404 است.
روش : برای رسیدن به این هدف 6 گام اصلی سناریونویسی دنبال شد که در این راستا مطالعات کمی و کیفی صورت گرفت. در ابتدا در قالب پرسش­نامه (در دو بعد درجۀ تأثیرگذاری و عدم قطعیت) از 60 نفر از متخصصان در حوزۀ شهر الکترونیک در مشهد نظرخواهی شد و به وسیلة آزمون­های آماری توصیفی و استنباطی نظیر فریدمن عوامل مؤثر اولویت­ بندی شد و سپس پیشران­های بحرانی شکل­ دهندۀ سناریوها تعیین شد و در جهت تعیین منطق سناریوها، توسعة سناریوها، بررسی پیامدها و همچنین تعیین راهبردها با ابزار مصاحبۀ نیمه ساختار یافته با 7 نفر از متخصصان که به روش اشباع نظری انتخاب شدند مصاحبه شد.
یافته­ ها ونتایج: نتایج تحقیق نشان می ­دهد که 3 سناریو برای آیندۀ کلان­شهر مشهد در رابطه با شهر الکترونیک قابل تصور است که با عناوین وضعیت طلایی، وضعیت عدم پیوستگی و وضعیت راکد معرفی شده است و در نهایت نیز راهبردهایی جهت رسیدن کلان شهر مشهد به سناریوی مطلوب ارائه شده است.
 
 

کلیدواژه‌ها

شهر الکترونیک؛ سناریو نویسی؛ راهبرد ها؛ شهر مشهد

مراجع