واکاوی زیست پذیری شهری با استفاده از مدل ELECTRE (مورد مطالعه: نواحی شهرگرگان)

جغرافیاوتوسعه ناحیه ای

مقاله 8، دوره 17، شماره 1 - شماره پیاپی 32، شهریور 1398، صفحه 223-248   

نوع مقاله: علمی- پژوهشی

شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/geography.v17i1.66960

نویسندگان

ابوالفضل مشکینی¹؛ رباب ملکی²؛ ابراهیم معمری^{* 3}

¹دانشگاه تربیت مدرس

²دانشگاه تهران

³دانشگاه گلستان

چکیده

اهداف: امروزه فضاهای شهری دچار مسائلی چون کیفیت پایین محیط، زوال و فرسودگی محلات، محرومیت و نابرابری­های اجتماعی- اقتصادی و نابرابری در دسترسی به خدمات و امکانات شهری می­ باشند. از اواخر قرن بیستم این شرایط محققان و برنامه­ ریزان شهری را بر آن داشت تا بر مفهوم زیست­ پذیری به عنوان یکی از مهم­ترین رویکرد­های دستیابی به محیط شهری قابل زیست و با کیفیت تأکید کنند. در این راستا هدف پژوهش حاضر، سنجش و اولویت ­بندی میزان زیست ­پذیری در نواحی شهری گرگان بر اساس شاخص­های مؤثر در تعیین زیست­ پذیری می ­باشد.
روش: نوع تحقیق کاربردی بوده و روش بررسی آن توصیفی تحلیلی است. با توجه به جدید بودن موضوع، ابعاد و شاخص­ها بر اساس ادبیات جهانی و
بومی ­سازی آن­ها با شرایط شهر گرگان تهیه شد. برای رسیدن به این هدف، محاسبات مربوط به 16 شاخص مؤثر در زیست­ پذیری بر اساس فرایند تکنیک آنتروپی شانون و مدل ELECTR و با استفاده از نرم ­افزار صفحه­ گسترده Excel استخراج شده است.
یافته­ ها/نتایج: نتایج حاصل از به کارگیری مدل الکتر به منظور سنجش میزان زیست ­پذیری در نواحی هشت­گانۀ شهر گرگان بیانگر آن است که 20/404 هکتار از مساحت نواحی شهر گرگان شامل14/11 درصد در پهنۀ زیست­ پذیری خیلی کم، 41/1577 هکتار شامل 02/42 درصد زیست ­پذیری­ کم، 2/675 هکتار شامل 62/18 درصد زیست ­پذیری متوسط و  5/1022  هکتار شامل 20/28 درصد در پهنه ­بندی زیست ­پذیری زیاد قرار دارند.
نتیجه­ گیری: یافته ­های بدست آمده حاکی از آن است که با توجه به اینکه نواحی 3 ، 1و2 از کمترین میزان سطح زیست ­پذیری برخوردار است و در این نواحی شاخص­های زیست ­پذیری در حد پایین قرار دارد. بنابراین، ارائۀ بهتر شاخص­هایی از قبیل فضای سبز، خدمات بهداشتی، آموزشی و مذهبی می ­تواند باعث ارتقای سطح زیست­ پذیری شود.

کلیدواژه‌ها

زیست پذیری: پایداری: الکتر: شهرگرگان

مراجع