مطالعه تأثیر بقایای چغندرقند (Beta vulgaris L.) و کلزا (Brassica napus L.) بر خصوصیات علف‌های‌هرز و عملکرد و اجزای عملکرد گیاه نخود (Cicer arietinum L.)

پژوهش‌های حبوبات ایران

مقاله 15، دوره 9، شماره 1، 1397، صفحه 204-220   

نوع مقاله: مقالات پژوهشی

شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/ijpr.v9i1.56050

نویسندگان

بهروز بابایی نژاد^* ؛ علیرضا دادخواه

گروه تکنولوژی تولیدات گیاهی، دانشکده کشاورزی، مجتمع آموزش‌عالی شیروان، شیروان، ایران

چکیده

به‌منظور بررسی اثر آللوپاتی چغندرقند و کلزا بر روی ویژگی‎های علف‌های‌هرز غالب مزرعه و گیاه نخود، آزمایشی در قالب طرح بلوک‎های کامل تصادفی با سه تکرار در مزرعه تحقیقاتی مجتمع آموزش عالی شیروان در سال زراعی
92-1391 انجام شد. تیمارها شامل شاهد (بدون تیمار)، بقایای کلزا (5/1‌کیلوگرم در مترمربع)، بقایای چغندرقند (5/1کیلوگرم در مترمربع)، مخلوط بقایای چغندرقند و کلزا (هر کدام 75/0کیلوگرم در مترمربع)، پاشش عصاره چغندرقند، پاشش عصاره کلزا و مخلوط پاشش عصاره چغندرقند و کلزا بود. نتایج نشان داد که ویژگی‌های مورد بررسی علف‌های‌هرز و گیاه نخود تحت تأثیر تیمارهای آزمایشی قرار گرفت، به‏طوری‌که در تیمار شاهد، تراکم (3/78بوته در مترمربع)، وزن خشک (7/2671‌گرم در مترمربع) و پوشش علف‏های‌هرز (8/69درصد درمترمربع) مشاهده شد. بیشترین تأثیر بازدارندگی بر علف‏های‌هرز توسط تیمار پاشش عصاره کلزا و بقایای چغندرقند مشاهده شد، به‌طوری‌که تیمار پاشش عصاره کلزا، تراکم و وزن خشک علف‌های‌هرز را به‌ترتیب 7/56 و 8/85‌درصد و تیمار بقایای چغندرقند پوشش علف‌های‌هرز و ارتفاع ساقه اصلی نخود را به‌ترتیب 6/52 و 6/25درصد نسبت به تیمار شاهد کاهش نشان داد. بیشترین عملکرد بیولوژیکی و عملکرد دانه نخود به‌ترتیب با 4/329 و 33/180‌گرم در متر مربع برای تیمار پاشش عصاره کلزا مشاهده گردید. همچنین بالاترین شاخص برداشت در تیمار بقایای چغندرقند با 2/59‌درصد به‌دست آمد. در مجموع نتابج نشان داد که تیمار پاشش عصاره آبی کلزا، با کنترل مطلوب و موثر علف‌های‌هرز و همچنین با داشتن بیشترین عملکرد نخود به‌عنوان تیمار برتر آزمایش بوده و پیشنهاد می‎گردد.

کلیدواژه‌ها

بقایای گیاهی؛ تراکم؛ مدیریت علف‌هرز؛ نخود؛ وزن خشک

مراجع