تأملی بر شرط «انتفاء التهمة» در شاهد

فقه و اصول (Fiqh va uṣūl)

مقاله 3، دوره 52، شماره 1 - شماره پیاپی 120، بهار 1399، صفحه 57-76   

نوع مقاله: پژوهشی

شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/jfu.v52i1.71820

نویسندگان

صدیقه سادات سجادی^{* 1}؛ عباس کلانتری خلیل آباد²؛ نفیسه متولی زاده نائینی³

¹دانش آموخته دکتری فقه و حقوق جزا دانشگاه میبد

²دانشیار دانشگاه میبد

³استادیار دانشگاه میبد

چکیده

گواهی شهود در دادگاه‌ها از جمله ادله اثبات در حقوق کیفری و مدنی است. برای اطمینان به نتایج گواهی، شرایط سخت‌گیرانه‌ای برای شاهد در نظر گرفته شده است که بنابر نظر مشهور فقهای شیعه عبارتند از: بلوغ و عقل، اسلام و طهارت مولد، عدالت و انتفاء تهمت. گرچه متهم نبودن شاهد، یکی از صفاتی قلمداد شده است که فقدان آن، شاهد را با عدم قبولی شهادتش مواجه می‌کند؛ ولی دقت در کلمات فقها و تعبیرات آنها در این مورد نشان می‌دهد که آنچه به عنوان مانع شهادت مطرح است متهم بودن شاهد و احتمال شهادت ناحق وی به جانبداری از یکی از طرفین دعوا نیست؛ چرا که با پذیرش عدالت وی، این احتمال ضعیف و یا منتفی است؛ بلکه ذینفع بودن شاهد در شهادت است. در این راستا دیدگاه فقهایی که به جای شرط «انتفاء تهمت» از شرط «ذینفع نبودن شاهد» استفاده کرده‌اند ترجیح داده شده است.
 

کلیدواژه‌ها

شاهد؛ شرایط شاهد؛ انتفاءتهمت؛ ذینفع نبودن در شهادت

مراجع