شواهد کانی سازی مس پورفیری در منطقه چشمه خوری، شمال غرب بیرجند: زمین شناسی، دگرسانی، کانی سازی، ژئوشیمی، سیالات درگیر و ایزوتوپ پایدار | ||
| زمین شناسی اقتصادی | ||
| مقاله 4، دوره 11، شماره 2 - شماره پیاپی 21، 1398، صفحه 257-283 اصل مقاله (2.53 M) | ||
| نوع مقاله: علمی- پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/econg.v11i2.68238 | ||
| نویسندگان | ||
| مریم جاویدی مقدم؛ محمد حسن کریم پور* ؛ آزاده ملکزاده شفارودی | ||
| دانشگاه فردوسی مشهد | ||
| چکیده | ||
| منطقه چشمهخوری بخشی از پهنه آتشفشانی- نفوذی در غرب بلوک لوت و شمالغربی شهر بیرجند است. این محدوده شامل برونزدهایی از سنگهای آتشفشانی و آذرآواری ائوسن بوده که واحدهای نیمهعمیق با ترکیب گابرودیوریتی تا گرانودیوریتی در آنها نفوذ کردهاند. دگرسانیهای اصلی شامل پروپلیتیک، آرژیلیک، کوارتز- سریسیت- پیریت و سیلیسی است. کانیسازی اغلب بهصورت رگچهای و پراکنده در زونهای دگرسانی کوارتز- سریسیت- پیریت، آرژیلیک- سیلیسی و پروپلیتیک و پراکنده در زون دگرسانی آرژیلیک دیده میشود. تنها کانی سولفیدی اولیه شناساییشده در منطقه پیریت است. بهدلیل تأثیر زیاد فرایندهای هوازدگی بر کانیسازی اولیه، کانیسازی ثانویه سولفیدی و اکسیدی (کالکوسیت، کوولیت، مالاکیت، هماتیت، گوتیت و ژاروسیت) گسترشیافته و درنهایت کلاهک سنگی ایجادکرده است. بیشترین بیهنجاریهای مس (654 گرم در تن) و سرب (1622 گرم در تن) منطبق بر دگرسانی کوارتز- سریسیت- پیریت است. بررسی سیالات درگیر اولیه در بلورهای کوارتز همراه با کانیسازی در زون کوارتز- سریسیت- پیریت، آرژیلیک- سیلیسی و کلسیت همراه با کانیسازی در زون پروپلیتیک، متوسط دمای همگنشدن بهترتیب 321، 305 و 263 درجه سانتیگراد را نشان میدهند. بر پایه ذوب آخرین قطعه یخ سیال نیز متوسط شوری این سه زون بهترتیب 12، 6/11 و 9/7 درصد وزنی نمک طعام است. کاهش دمای همگنشدن و شوری از دگرسانی کوارتز- سریسیت- پیریت بهسمت پروپلیتیک میتواند بهدلیل تغییرات فیزیکوشیمیایی در سیال مانند سردشدن و اختلاط با آبهای جوی توجیهشود. با توجه به شواهد بافتی جوشش نیز در طی تحول و تکامل سیال مؤثر بوده است. مقدار δ34S پیریت بین 35/2 تا 46/2 ‰ و مقدار δ34 سیال همزاد با کانی پیریت بین 25/1 ‰ و 36/1 ‰ بوده که خاستگاه ماگمایی را برای گوگرد نشان میدهد. گسترش زونهای دگرسانی پروپلیتیک و آرژیلیک در سطح، محدودبودن زون کوارتز- سریسیت- پیریت، نبود دگرسانی پتاسیک، وجود کلاهک سنگی، بیهنجاریهای ژئوشیمیایی، محدوده دما و شوری سیالات درگیر میتواند نشانگر بخش بالایی یک سیستم مس پورفیری باشد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| دگرسانی؛ کانی سازی؛ سیال درگیر؛ ایزوتوپ گوگرد؛ چشمه خوری؛ بلوک لوت | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 5,269 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 3,026 |
||