کاوشی در حلّ نسبتِ تعارضنمایی قاعده «لاحرج» با اعمال حرجی اسلام؛ پاسخها و تحلیلها | ||
| فقه و اصول (Fiqh va uṣūl) | ||
| مقاله 4، دوره 52، شماره 3 - شماره پیاپی 122، پاییز 1399، صفحه 73-91 اصل مقاله (601.19 K) | ||
| نوع مقاله: پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/jfu.v52i3.78480 | ||
| نویسندگان | ||
| سید جعفر علوی گنابادی* 1؛ علیاکبر حبیبیمهر2 | ||
| 1استادیار دانشگاه علوم اسلامی رضوی | ||
| 2دانشجوی دکتری علوم قرآن و حدیث دانشگاه علوم اسلامی رضوی | ||
| چکیده | ||
| قاعده نفی حرج یکی از کارآمدترین و مهمترین قواعد فقهی به لحاظ کاربرد در ابواب گوناگون فقه است. عمومیت این قاعده با احکام مشقتزا و حرجی که در دین وجود دارد؛ ناسازگار مینماید. از اینرو نوشتار حاضر در پی پاسخ به این سؤال برآمد که چگونه میتوان هم ادله احکام مشقتآمیز را پذیرفت و هم ملتزم به نفی احکام حرجی در دین شد؟ نتایج این نوشتار که به شیوه توصیفی-تحلیلی و روش کتابخانهای تهیه شده است؛ نشان میدهد از مجموع پاسخهای مطرح شده به این شبهه، چهار رویکرد قابل ارائه است: نپذیرفتن وجود احکام حرجی در دین (اشکال صغروی)، نپذیرفتن شمول بدون تخصیص قاعده (اشکال کبروی)، تصرف در معنای «حرج» و نپرداختن به اصل شبهه. در میان همه پاسخها، نظریه «تخصیص قاعده نفی حرج»، پاسخی مناسب و بدون اشکال است. سایر جوابها یا اساساً مخدوش است و یا نیازمند قرائن و شواهد مکمّل و از این رو نمیتوان آنها را به عنوان پاسخی مستقل، پذیرفت. | ||
| کلیدواژهها | ||
| حرج؛ نفی حرج؛ قاعده لاحرج؛ تعارض با احکام حرجی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 2,496 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,494 |
||