تحلیل مردسالاری و برون همسری در شاهنامه بر اساس اسطورۀ آفرینش

جُستارهای نوین ادبی

مقاله 3، دوره 48، شماره 1 - شماره پیاپی 188، 1394، صفحه 87-108   

نوع مقاله: مقالۀ پژوهشی

شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/jls.v48i1.48723

نویسندگان

رضا ستاری^{* 1}؛ مرضیه حقیقی²

¹دانشگاه علامه طباطبایی

²دانشگاه

چکیده

در شاهنامه، پادشاهان و یلان برجستۀ ایرانی با زنانی غیرایرانی و عموماً تورانی ازدواج می کنند که از این ازدواج ها با عنوان برون همسری یا ازدواج برون قبیله ای یاد می شود. در نمادشناسی باستانیِ شاهنامه، ایران سرزمین مقدّس و اهورایی و توران سرزمین آلودگی ها و نیروهای اهریمنی است. از سوی دیگر، در باورشناسی باستانی، زنان کانون های آمیختگی و وابستگی به زمین هستند و در مقابل، مردان موجوداتی اهورایی، آسمانی و فارغ از آلودگی های زمینی به شمار می آیند. همچنین اسطوره زیرساختی مردسالارانه دارد و حماسۀ ملّی ایران نیز که برآمده از اسطوره است، از این دیدگاه متأثّر شده است. این مقاله کوششی است برای بررسی پیوندهای برون همسری در شاهنامه بر اساس اسطورۀ آفرینش و تحلیل عواملی که نشان دهندۀ زیرساخت مردسالارانۀ این داستان هاست

کلیدواژه‌ها

حماسۀ ملّی، اهورا و اهریمن؛ شاهنامه؛ اسطورۀ آفرینش؛ برون همسری؛ مردسالاری

مراجع