ارزیابی اجزای عملکرد، عملکرد و توان رقابتی برخی ارقام نخود در تداخل با علف‌های‌هرز

پژوهش‌های حبوبات ایران

مقاله 7، دوره 12، شماره 1 - شماره پیاپی 23، خرداد 1400، صفحه 100-110   

نوع مقاله: مقالات پژوهشی

شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/ijpr.v12i1.84964

نویسندگان

سید محسن سیدی^{* 1}؛ جواد حمزه ئی²

¹بخش تحقیقات علوم زراعی-باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان مرکزی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اراک، ایران

²گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا همدان، ایران

چکیده

به منظور بررسی اثر تداخل علف­های‌هرز بر اجزای عملکرد، عملکرد و توان رقابتی برخی ارقام نخود، آزمایشی در دو سال زراعی 1392 و 1393 در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه بوعلی سینا اجرا شد. آزمایش به صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک­های کامل تصادفی در سه تکرار انجام گرفت. تیمارهای آزمایشی شامل وجین و عدم وجین علف­های‌هرز و پنج رقم نخود (ترک، هاشم، آرمان، آزاد و محلی) بودند. تجزیه واریانس داده­ها نشان داد که اثر کنترل علف­های‌هرز بر همه صفات به جز شاخص برداشت معنی­دار بود. همچنین، اثر رقم بر کلیه صفات به جز شاخص برداشت معنی­دار شد. اثر متقابل کنترل علف­هرز در رقم نیز فقط بر عملکرد دانه و بیولوژیک معنی­دار شد. بیشترین میزان عملکرد دانه (00/136 گرم در متر مربع) از رقم هاشم در شرایط وجین علف­هرز به­دست آمد. کمترین میزان این ویژگی با حدود 75 درصد کاهش به رقم محلی در شرایط عدم وجین تعلق گرفت. بیشترین عملکرد بیولوژیک (75/394 گرم در متر مربع) به رقم هاشم در شرایط وجین علف­هرز تعلق داشت و کمترین آن با حدود 70 درصد کاهش از رقم محلی در شرایط عدم وجین علف­هرز به­دست آمد. بیشترین و کمترین بیوماس و تراکم علف­هرز نیز به­ترتیب به رقم هاشم و محلی اختصاص داشت. همچنین نتایج نشان داد که بالاترین شاخص توانایی تحمل رقابت (30/52) متعلق به رقم هاشم و پایین­ترین میزان این شاخص­ (12/39) متعلق به رقم محلی بود. با توجه به نتایج این آزمایش می­توان رقم هاشم را به عنوان رقمی مقاوم در برابر علف­های‌هرز دانست، ولی در مقابل رقم محلی دارای کمترین توانایی در برابر هجوم علف‌های‌هرز بود.

کلیدواژه‌ها

توانایی تحمل رقابت؛ حبوبات؛ علف‌هرز؛ عملکرد؛ وجین

مراجع