بررسی روابط بین برخی صفات زراعی مرتبط با عملکرد نخود زراعی (Cicer arietinum) تحت تنش بیماری برقزدگی | ||
| پژوهشهای حبوبات ایران | ||
| مقاله 12، دوره 12، شماره 1 - شماره پیاپی 23، خرداد 1400، صفحه 171-186 اصل مقاله (943.89 K) | ||
| نوع مقاله: مقالات پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/ijpr.v12i1.84166 | ||
| نویسندگان | ||
| محدثه رحمت پور1؛ فاختک طلیعی* 1؛ حسین صبوری1؛ معصومه خیرگو2 | ||
| 1گروه تولیدات گیاهی،دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه گنبدکاووس، گنبدکاووس، ایران | ||
| 2بخش تحقیقات علوم زراعی-باغی، مرکز تحقیقات کشاورزی و منـابع طبیعـی اسـتان گلسـتان، سـازمان تحقیقـات، آموزش و ترویج کشاورزی، ایران | ||
| چکیده | ||
| بیماری برقزدگی نخود که به وسیله قارچ Ascochyta rabiei ایجاد میشود، یکی از مهمترین بیمارهای نخود است که کشت و تولید آن را در بیشتر مناطق دنیا و از جمله ایران محدود میکند. بنابراین شناسایی منابع ژنتیکی مقاومت در ژرمپلاسم نخود در برابر عامل بیماری، برای طراحی برنامههای اصلاحی بسیار ضروری است. بهمنظور ارزیابی مقاومت به بیماری برق زدگی در نخود، آزمایشی با 77 ژنوتیپ پیشرفته نخود دریافتی از ایکاردا در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار در ایستگاه تحقیقات کشاورزی گنبدکاووس انجام شد و صفات فنولوژیک، مورفولوژیک، عملکرد دانه و میزان سطح زیر منحنی پیشرفت بیماری یادداشتبرداری شدند. نتایج نشان داد بین ژنوتیپها از نظر کلیه صفات اختلاف معنیداری در سطح احتمال یک درصد (01/0p<) وجود داشت. بیشترین همبستگی با بیماری برقزدگی، مربوط به ارتفاع بوته بود (506/0- و 01/0p<). مطابق با نتایج رگرسیون مرحلهای، ارتفاع بوته بیشترین اثر را روی عملکرد دانه داشت. نتایج تجزیه علیت نشان داد که صفت ارتفاع بوته بیشترین اثر مستقیم را بر عملکرد دانه داشت (357/0) و بیشترین اثر غیرمستقیم مربوط به بیماری برقزدگی از طریق ارتفاع بوته بود (151/0-). بنابراین میتوان از ارتفاع بوته بهعنوان صفت برتر در برنامههای انتخاب غیرمستقیم بهره برد. تجزیه خوشهای ژنوتیپها بر اساس سطح زیر منحنی گسترش بیماری برقزدگی ژنوتیپها را به سه گروه متحمل (37 ژنوتیپ)، گروه حساس (15 ژنوتیپ) و گروه مقاوم (25ژنوتیپ)، تقسیم شد. به طورکلی میتوان نتیجه گرفت که ژنوتیپهای مقاوم در برنامههای اصلاحی برای توسعه ارقام مقاوم نخود به بیماری و مدیریت این بیماری قابل بهرهبرداری میباشند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| برقزدگی؛ عملکرد؛ مقاومت نخود؛ Ascochyta rabiei | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 107,661 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 15,337 |
||