ز مادر نبیرۀ شمیران شهم (فرضیه ای دربارۀ مادر و نیای بهرام گور)

جُستارهای نوین ادبی

مقاله 10، دوره 51، شماره 1 - شماره پیاپی 200، 1397، صفحه 137-165   

نوع مقاله: مقالۀ پژوهشی

شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/jls.v0i0.71048

نویسنده

محمود حسن آبادی^*

دانشگاه سیستان و بلوچستان

چکیده

بهرام پنجم (گور) از خودش به عنوان نبیرۀ شمیران شاه نام می­برد و شمیران نام شناخته ­ای نیست. برخی منابع غربی و ایرانی از ازدواج یزدگرد، پدر بهرام، با دختری یهودی خبر داده­ اند. با هدف برانگیختن توجه شاهنامه پژوهان و ایران شناسان، این جستار یافتن پاسخ چند سوال را دنبال کرده است: آیا یزدگرد با دختری یهودی- شوشاندخت- ازدواج کرده و مادر بهرام همین همسر یهودی بوده است؟ شمیران شه که بهرام خود را از سوی مادر، نبیرۀ او دانسته، کیست؟ در این جستار، پس از نگاهی گذرا به منابع و شیوۀ تاریخ­نگاری در ایران، با استناد به اشارات تاریخی و جغرافیایی، به بررسی پادشاهی یزدگرد و بهرام گور و نظرهای مختلف در باب ازدواج یزدگرد با دختری یهودی و شمیران شاه پرداخته­ ایم. نتایج تحقیق بر آن است که شمیران مذکور نام شخص نیست، بلکه نام مکانی است کهن که می­تواند با ایرانویج اسطوره­ای منطبق باشد؛ در این صورت شمیران شاه، پادشاه ایرانیان در آن سرزمین سردسیر، یعنی جمشید بوده است. بهرام با اشاره به شمیران شه به عنوان جد مادری، بر ایرانی بودن و قدمت خاندانش تأکید می­کند – شاید چون شایستگی­ اش برای شاهی از سوی بزرگان مورد تردید واقع شده بود- چنان که پیش از آن ایرانی بودنش را از سوی پدر نیز نشان داده بود.

کلیدواژه‌ها

شهرستان های ایران شهر؛ دارمستتر؛ تلمود؛ یزدگرد؛ بهرام؛ شوشاندخj؛ شمیران شاه

مراجع