زمان یا مکان؟ کدام یک در بهره‌برداری از صنایع تبدیلی و تکمیلی کشاورزی اثرگذارترند؟

مجله اقتصاد و توسعه کشاورزی

مقاله 3، دوره 33، شماره 3 - شماره پیاپی 45، 1398، صفحه 251-263   

نوع مقاله: مقالات پژوهشی

شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/jead2.v33i3.75213

نویسندگان

رقیه زاهدیان تجنکی^* ؛ سید مجتبی مجاوریان؛ سید علی حسینی یکانی

دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری

چکیده

مطالعات اولیه در زمینه ایجاد بنگاه­های اقتصادی بیشترین اثر را به مشخصات متقاضیان و محیط اطراف آن نسبت می­دهند. در طی دهه گذشته به نقش برتری­های مکانی و زمان بر شکل­گیری واحدهای اقتصادی جدید توجه می­شود. هدف از این مطالعه مقایسه سهم مکان استقرار و زمان احداث بر بهره­برداری از صنایع تبدیلی و تکمیلی کشاورزی استان مازندران می­باشد. اطلاعات مربوط به 2572 واحد طی دوره 1345 تا 1394 از سازمان جهاد کشاورزی استان مازندران گردآوری و از الگوی لوجیت دوسطحی برای رسیدن به اهداف مطالعه استفاده شده است. نتایج برآورد الگوی لوجیت دوسطحی براساس زمان شروع احداث حاکی از اثرگذار بودن این عوامل در بهره­برداری از صنایع تبدیلی و تکمیلی کشاورزی است. میزان ضریب تفکیک واریانس نشان داد تقسیم­بندی صنایع تبدیلی و تکمیلی استان مازندران براساس زمان شروع احداث به­طور متوسط 37/28 درصد از پراکندگی موجود در مشاهدات را که توسط متغیرهای مستقل مدل توضیح داده نشده است، را تعیین می­کنند. در حالی‌که سهم مکان استقرار در استان مازندران به طور متوسط 2/1 درصد در مطالعات ذکر شده است. میزان اثرگذاری زمان شروع احداث بین 19 تا 40 درصد بر بهره­برداری از صنایع تبدیلی و تکمیلی کشاورزی استان مازندران متغیر است. لذا برای بهره­برداری از واحدهای نیمه­کاره موجود و احداث واحدهای جدید در استان مازندران لازم است تا موارد مربوط به عامل زمان (نرخ تورم، نرخ ارز، میزان تسهیلات ارائه شده، نرخ تسهیلات و قوانین و مقررات وضع شده) بهبود یابند و عدالت اقتصادی در تمام سال­ها اجرا گردد.

کلیدواژه‌ها

صنایع تبدیلی و تکمیلی کشاورزی؛ مکان؛ زمان؛ بهره برداری؛ لوجیت دوسطحی؛ استان مازندران

مراجع