تعریف و قلمرو حیله های جنگی و تمایز آن با خیانت در مخاصمات مسلحانه از منظر حقوق بشردوستانه اسلامی در مقایسه با معاهدات بین المللی | ||
| فقه و اصول (Fiqh va uṣūl) | ||
| مقاله 3، دوره 53، شماره 2 - شماره پیاپی 125، تابستان 1400، صفحه 72-51 اصل مقاله (330.62 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/jfu.v53i2.80813 | ||
| نویسنده | ||
| حسین حقیقت پور* | ||
| استادیار دانشگاه یزد | ||
| چکیده | ||
| جنگ از دیرباز وضعیتی اضطراری محسوب میشده و سبب تجویز برخی افعال نامشروع بوده است. ازجملۀ این افعال، بهکاربردن حیله است که احیاناً بسیار مفید نیز مینماید. گاهی یک حیلۀ جنگی سبب کاهش چشمگیر خسارات جانی و مالی جنگ میشود. عنصر محوری حیله، فریب طرف مقابل و بهاشتباهانداختن او است؛ با اینکه خیانت جنگی نیز بر همین مبنا استوار است، اما به هیچ روی تجویز نشده؛ بنابراین تعیین قلمرو حیلههای جنگی در گرو مقایسۀ آن با مفهوم خیانت است. در معاهدات و عرف بینالمللی، با ارائۀ ضابطه مشخص این دو مفهوم از یکدیگر متمایز میشوند. در فقه اسلامی با وجود تفکیک موضوعی و حکمی این دو مفهوم، یافتن ضابطۀ این تفکیک تا حدی دشوار به نظر میرسد. در این نوشتار با بهرهگیری از منابع کتابخانهای و مطالعۀ توصیفیتطبیقی آثار فقیهان امامیه و اهلسنت، ضابطۀ تمایز حیله و خیانت در حقوق اسلامی، تعیین و با مفاد معاهدات بینالمللی مقایسه شده است. تمایز مفهومی میان خیانت و حیله و نیز ضابطۀ پیشنهادی در پُروتُکل الحاقی اول به کنوانسیون ژنو دقیقاً منطبق با دیدگاه فقه اسلامی است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| خیانت جنگی؛ حیلۀ جنگی؛ خدعه؛ غدر؛ حقوق بشردوستانه؛ جهاد؛ کنوانسیون ژنو؛ مقررات لاهه | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 2,966 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,981 |
||