مطالعه دوره بحرانی کنترل علف‌های هرز و عملکرد سیاهدانه (Nigella sativa L.) تحت تأثیر دوره‌های کنترل و تداخل

پژوهش های حفاظت گیاهان ایران

مقاله 3، دوره 29، شماره 2 - شماره پیاپی 28، 1394، صفحه 175-186   

نوع مقاله: مقالات پژوهشی

شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/jpp.v29i2.22270

نویسندگان

پرویز رضوانی مقدم^* ؛ سید محمد سیدی

دانشگاه فردوسی مشهد

چکیده

به منظور تعیین دوره بحرانی کنترل علف‌های هرز، عملکرد و اجزای عملکرد سیاهدانه (Nigella sativa L.) تحت تأثیر دوره های کنترل و تداخل علف‌های هرز، آزمایشی در سال 1391 با دوازده تیمار و سه تکرار به صورت طرح بلوک های کامل تصادفی در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد اجرا شد. تیمارها در دو سری شامل دوره های کنترل علف‌های هرز (صفر، 14، 28، 42، 56 و 70 روز پس از سبز شدن سیاهدانه، علف های هرز کنترل شدند و سپس تا زمان برداشت سیاهدانه اجازه رشد به آن ها داده شد) و تداخل علف‌های هرز (از سبز شدن سیاهدانه تا دوره های ذکر شده به علف های هرز اجازه رشد داده شد و سپس تا زمان برداشت، کنترل کامل علف‌های هرز صورت گرفت) طراحی شدند. بر اساس نتایج آزمایش، سوروف (Echinochloa cruss-galli L.)، سلمه (Chenopodium album L.) و تاج خروس وحشی (Amaranthus retroflexus L.) با دارا بودن بیشترین سطح برگ و وزن خشک، به عنوان علف‌های هرز اصلی و غالب مزرعه شناخته شدند. افزایش دوره های رقابت در هر دو سری تیمارهای کنترل و تداخل علف های هرز منجر به کاهش معنی دار شاخص سطح برگ، تعداد فولیکول در بوته، عملکرد دانه و عملکرد روغن سیاهدانه شد. شروع دوره بحرانی در سطوح پنج و 10 درصد افت قابل قبول عملکرد دانه به ترتیب 11 و 14 روز پس از سبز شدن سیاهدانه (87 و 130 درجه روز- رشد) برآورد شد. پایان این دوره در سطوح ذکر شده نیز به ترتیب 64 و 57 روز پس از سبز شدن (922 و 783 درجه روز- رشد) به دست آمد.

کلیدواژه‌ها

افت عملکرد؛ عملکرد دانه؛ عملکرد روغن؛ معادله گامپرتز؛ معادله لجستیک

مراجع