خلأ عملکرد سویا (Glycine max L. Merr.) در منطقه گرگان و علی‌آبادکتول با استفاده از روش آنالیز خط مرزی

بوم شناسی کشاورزی

مقاله 6، دوره 9، شماره 3 - شماره پیاپی 33، پاییز 1396، صفحه 760-776   

نوع مقاله: علمی - پژوهشی

شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/jag.v9i3.51086

نویسندگان

علیرضا نه بندانی^{* 1}؛ افشین سلطانی¹؛ ابراهیم زینلی¹؛ فریما حسینی²؛ علی شاه حسینی²؛ میثم مهماندویی²

¹گروه زراعت، دانشکده تولید گیاهی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، ایران

²گروه زراعت، دانشکده کشاورزی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد گرگان، گرگان، ایران

چکیده

افزایش تولید گیاهان زراعی برای حفظ امنیت غذایی جمعیت رو به رشد الزامی است. چون گزینه افزایش سطح زیر کشت، تقریبا ناممکن است، افزایش عملکرد در واحد سطح، تنها گزینه قابل اعتنا است. کم کردن فاصله بین عملکرد واقعی و عملکرد پتانسیل (خلأ عملکرد) یکی از راه‌های مهم افزایش عملکرد در واحد سطح است. برای افزایش عملکرد لازم است در هر منطقه میزان خلأ عملکرد مشخص و عوامل سهیم در خلأ عملکرد درتولید گیاهان زراعی مهم شناسایی شوند. بدین منظور، اطلاعات مربوط به مدیریت تولید 224 مزرعه سویا (Glycine max L. Merr.) در منطقه گرگان و علی‌آبادکتول در سال‌های 1389، 1390، 1392 و 1393 جمع‌آوری و بررسی شد. خلا عملکرد با استفاده از روش آنالیز خط مرزی تعیین شد. نتایج نشان داد که میانگین عملکرد در مزارع مورد بررسی 3340 کیلوگرم در هکتار بود و با بهبود مدیریت زراعی می‌تواند به 5407 کیلوگرم در هکتار افزایش یابد. بر اساس تجزیه و تحلیل‌ اطلاعات مزارع مورد بررسی، اقدامات لازم برای دست‌یابی به این عملکرد عبارتند از: 1) مصرف حداقل 45 کیلوگرم نیتروژن کودی در هکتار، 2) مصرف حداقل 43 کیلوگرم کود فسفر به صورت P2O5 در هنگام کاشت، 3) مصرف 53 تا 67 کیلوگرم بذر در هکتار، 4) کشت سویا پیش از 13 تیر، 5) کشت سویا با فاصله بین ردیف 40 و روی ردیف پنج تا هفت سانتی‌متر، 6) حداقل چهار نوبت آبیاری بسته به میزان بارندگی و خشکی، 7) برداشت سویا در محدوده زمانی اواسط مهر تا اواخر آبان. به‌کارگیری این روش ارزیابی خلأ برای سایر گیاهان و مناطق توصیه می‌شود.

کلیدواژه‌ها

آبیاری؛ تاریخ کاشت؛ کود فسفر؛ کود نیتروژن؛ مقدار بذر

مراجع