برآورد ضرایب اقتصادی صفات مهم تولیدی در گاو بومی استان ایلام

پژوهشهای علوم دامی ایران

مقاله 3، دوره 10، شماره 1 - شماره پیاپی 33، بهار 1397، صفحه 97-107   

نوع مقاله: علمی پژوهشی- ژنتیک و اصلاح دام و طیور

شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/ijasr.v10i1.39170

نویسندگان

حسین حسینی نصر^{* 1}؛ هدایت اله روشنفکر²؛ جمال فیاضی¹؛ محمدتقی بیگی نصیری³

¹دانشگاه کشاورزی و منابع طبیعی رامین خوزستان

²گروه علوم دامی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، خوزستان، ایران.

³گروه علوم دامی، دانشگاه کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، خوزستان، ایران.

چکیده

هدف از این پژوهش، برآورد ضرایب اقتصادی صفات تولید شیر، درصد چربی، درصد پروتئین و طول عمر در گاوهای بومی استان ایلام بود. ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﻣﺪل زﯾﺴﺖ- اﻗﺘﺼﺎدی ﻗﻄﻌﯽ و ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎی ﺗﻮﻟﯿﺪی واﻗﺘﺼﺎدی ﮔاوﻫﺎی بومی، ﺿﺮاﯾﺐ اﻗﺘﺼﺎدی ﺻﻔﺎت تولید شیر، درصد چربی، درصد پروتئین و طول عمر گله در استان ایلام در سال 1392 برآورد شد. ضرایب اقتصادی هر صفت با افزایش یک واحد از میانگین صفت استفاده شده برای مقدار تغییر سود سالانه، برآورد شد. به طوری که سایر صفات ثابت بودند. ضرایب اقتصادی نسبی از طریق تقسیم ضرایب اقتصادی مطلق هر یک از صفات بر مقدار ضریب اقتصادی پروتئین محاسبه شد. ضرایب اقتصادی نسبی صفات تولید شیر، درصد چربی، درصد پروتئین و طول عمر گله به ترتیب برابر 002079/0، 999782/0، 1 و 000351/0- برآورد شد. در سیستم پرورش گاو بومی منابع درآمد، شامل فروش شیر سالانه، گوساله نر، تلیسه مازاد، گاو مولد حذفی سالانه و کود سالانه می‏باشد. درآمد حاصل از فروش شیر سالانه معادل 54/43 درصد از کل درآمدها بود، که بیشترین سهم را در بین منابع درآمدها به خود اختصاص داد. سایر منابع درآمدها شامل گوساله نر، تلیسه مازاد، فروش گاو حذفی و کود به ترتیب برابر 23/11، 37/32، 04/10 و 81/2 درصد از درآمدها را به خود اختصاص دادند. هزینه‏ها به دو بخش هزینه ثابت سالانه که شامل هزینه ساختمان‏ها، تاسیسات، تجهیزات و تعمیرات بود. و هزینه جاری سالانه که شامل هزینه‏های تغذیه‏ای، بهداشت و تولید مثل، نیروی کار، فروش دام و حمل و نقل کود از جایگاه به ازای هر راس گاو مولد بود، تقسیم شد. هزینه ثابت سالانه به ازای هر راس گاو مولد برابر 56/4572556 ریال بود، که 44/14 درصد، کل هزینه‏ها را شامل می‏شد. هزینه جاری سالانه به ازای هر راس دام مولد برابر 46/27094514 ریال بودکه 56/85 درصد از کل هزینه‏ها را به خود اختصاص داد. در بین هزینه‏های جاری، هزینه تغذیه‏ای با 25/84 درصد، بیشترین سهم را به خود اختصاص داد. سایر هزینه‏های جاری شامل نیروی کار، فروش دام و حمل ‏و نقل کود از جایگاه برابر 38/9 درصد و هزینه‏های بهداشت و تولید مثل برابر36/6 درصد از هزینه‏های جاری را در بر ‏گرفت. درنتیجه سود سالانه سیستم تولید برای گاو بومی 005/1801718- ریال برآورد شد. نتایج بدست آمده نشان می‏دهد که با توجه به مقدارمثبت ضریب اقتصادی صفت تولید شیر پایه، انتخاب در جهت افزایش میانگین این صفت سبب افزایش سوددهی سیستم تولید گاو بومی می‏شود. با توجه به اهمیت صفت فاصله گوساله‏زایی و بویژه تاثیر این صفت در شرایط محدودیت در سیستم‏ها پیشنهاد می‏شود که اصلاح نژاد در جهت کاهش آن انجام گیرد.

کلیدواژه‌ها

استان ایلام؛ صفات تولیدی؛ ضرایب اقتصادی؛ گاوهای بومی

مراجع