اثر تراکم بوته و کنترل علف های هرز بر عملکرد و اجزای عملکرد کلزا (L. Brassica napus)

بوم شناسی کشاورزی

مقاله 1، دوره 10، شماره 1 - شماره پیاپی 35، بهار 1397، صفحه 94-106   

نوع مقاله: علمی - پژوهشی

شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/jag.v10i1.52996

نویسندگان

ابوالفضل توسلی¹؛ طاهره موسوی¹؛ عیسی پیری²؛ مهدی بابائیان^{* 3}

¹گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشگاه پیام نور زاهدان، زاهدان، ایران

²گروه کشاورزی، دانشگاه پیام نور، مرکز زاهدان، زاهدان، ایران

³گروه تولیدات گیاهی، دانشکده کشاورزی، مجتمع آموزش عالی شیروان، شیروان، ایران

چکیده

به‌منظور بررسی اثر تراکم بوته و کنترل علف‌های‌هرز بر عملکرد و اجزای عملکرد کلزا (Brassica napus L.) به عنوان یکی از گیاهان دانه روغنی، آزمایشی به‌صورت فاکتوریل در قالب بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در مزرعه‌ای واقع در روستای دولت آباد از توابع شهرستان زابل در سال زراعی 92-1391 به اجرا در آمد. تیمارهای آزمایشی عبارت بودند از کنترل علف‌های هرز در دو سطح W1: کنترل و W2: عدم کنترل به‌عنوان عامل اول و تراکم‌های مختلف کلزا شامل 50، 75، 100 و 125 بوته در مترمربع به‌عنوان فاکتور دوم در نظر گرفته شدند. نتایج آزمایش نشان داد که تیمار کنترل علف‌هرز تنها بر روی صفات تعداد شاخه‌های فرعی، عملکرد علوفه خشک، عملکرد دانه و عملکرد روغن معنی‌دار بود. به‌طوری‌که بالاترین مقدار تمامی صفات مذکور از تیمار کنترل علف‌های هرز به‌دست آمد. در بین تراکم‌های مختلف کلزا نیز بیشترین مقدار تعداد شاخه‌های فرعی در هر بوته، تعداد خورجین در بوته، وزن هزار دانه، عملکرد دانه، درصد و عملکرد روغن از تراکم‌های پایین بوته (50 و 75 بوته در مترمربع) حاصل شد و تراکم‌های بالاتر از 75 بوته در مترمربع منجر به افزایش ارتفاع گیاه و عملکرد علوفه خشک کلزا گردید. همچنین تراکم‌های بالای کلزا به‌شدت منجر به کاهش بیوماس علف‌هرز می‌شود. مطالعه ضریب همبستگی برای گیاه کلزا نشان داد که عملکرد علوفه و دانه کلزا با تمام صفات مورد بررسی در این آزمایش همبستگی مثبت و معنی‌داری داشت.

کلیدواژه‌ها

رقابت؛ گیاه روغنی؛ وجین

مراجع