تعیین محدوده مرجع فراسنجه‌های بیوشیمیایی سرم گوسفندان بالغ سنگسری به روش Reference Value Advisor

پژوهشهای علوم دامی ایران

مقاله 10، دوره 10، شماره 3 - شماره پیاپی 35، مهر 1397، صفحه 425-434   

نوع مقاله: علمی پژوهشی- فیزیولوژی

شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/ijasr.v10i3.66483

نویسنده

محمود احمدی همدانی^*

دانشگاه سمنان

چکیده

ایجاد محدوده مرجع اختصاصی نژاد، ابزار مهمی جهت پایش سلامتی در نژادهای مختلف گوسفند محسوب می‌شود. هدف از مطالعه حاضر ایجاد محدوده مرجع فراسنجه‌های بیوشیمیایی منتخب سرم برای گوسفندان بالغ به ظاهر سالم نژاد سنگسری با روشReference Value Advisor (RVA) و مقایسه فراسنجه‌های تحت مطالعه در بین دو جنس نر و ماده این نژاد بود. نمونه خون 60 رأس گوسفند سالم و بالغ (رنج سنی 2 تا 4 سال) سنگسری از هر دو جنس (26 میش و 34 قوچ) از مرکز اصلاح نژاد گوسفند  سنگسری در دامغان برای تعیین محدوده مرجع مورد استفاده قرار گرفتند. مهمترین فراسنجه‌های بیوشیمیایی سرم توسط دستگاه اتوآنالایزر (Mindray, BS-120) اندازه‌گیری شدند. محدوده مرجع فراسنجه‌های اندازه‌گیری شده با روش RVA مطابق با دستورالعمل انجمن کلینیکال پاتولوزی دامپزشکی آمریکا، تعیین شد. محدوده مرجع داده‌ها باتوجه به حجم نمونه با روش Robust Box-cox transformation، گزارش شدند و سطح اطمینان 90% به‌وسیله روش بوت استرپینگ غیرپارامتری تعیین گردید. محدوده مرجع تعیین شده برای فراسنجه‌های بیوشیمیایی سرم بدین شرح بودند: آسپاراتات آمینو ترانسفراز 40/338-86/10 واحد/ لیتر، آلکالین فسفاتاز 84/564-24/49 واحد/ لیتر، گاما گلوتامیل ترانسفراز 23/62-14/24 واحد/ لیتر، ازت اوره خون 43/26-91/6 میلی‌گرم/ دسی لیتر، آلبومین 63/3-92/0 گرم/ دسی‌لیتر و پروتئین تام 95/13-19/5 گرم/ دسی‌لیتر. از میان فراسنجه‌های مذکور تنها میزان پروتئین تام در نرها به‌صورت معنی‌داری بیشتر از ماده‌ها بود. با مشخص نمودن محدوده مرجع می‌توانیم اطلاعات پایه‌ای را جهت تفسیر نتایج بیوشیمایی در گوسفند سنگسری ایجاد و به بهینه‌سازی مدیریت این گونه نیز کمک نماییم.

کلیدواژه‌ها

بیوشیمی بالینی؛ گوسفند سنگسری؛ جنس؛ محدوده مرجع

مراجع

1. Alonso, A. J., R. D. Theresa, M. Garcia, J. R. Gonzalez, and M. Vallejo. 1997. The effects of age and reproductive status on serum and blood parameters in Merino breed sheep. Journal of veterinary medicine, 44(1): 223-231.

2. Antunović, Z. M., Z. Šperanda, and Z. V. Steiner. 2004. The influence of age and the reproductive status to the blood indicators of the ewes. Arch Tierz Dummerstorf, 1(47): 265-273.

3. Baumgartner, W., and A. Pernthaner. 1994. Influence of age, season, and pregnancy upon blood parameters in Austrian Karakul sheep. Small Ruminant Research, 13(2): 147-151.

4. Borjesson, D. L., M. M. Christopher, and W. M. Boyce. 2000. Biochemical and hematologic reference intervals for free-ranging desert bighorn sheep. Journal of wildlife Disease, 36(2): 294-300.

5. Braun, J. P., C. Trumel, and P. Bezille. 2010. Clinical biochemistry in sheep: a selected review. Small Ruminant Research, 92(1): 10-18.

6. Carlos, M. M., J. H. Leite, D. F. Chaves, A. M. Vale, D. A. Façanha, M. M. Melo, and B. Soto-Blanco. 2015. Blood parameters in the morada nova sheep: influence of age, sex and body condition score. Journal of animal Plant Science 25(4): 950-955.

7. Khan, K. M. H., K. A. Ahmed, E. H. Ahmad, and C. A. Omar 2013. Study of some serum biochemical parameters of Karadi sheep in Sulaimani city, Iraq. Research opinions in animal and veterinary sciences, 3(12): 443-446.

8. Farver, T. B. 2008. Concepts of normality in clinical biochemistry. Pages 21-27: Clinical Biochemistry of Domestic Animals. J. J. Kaneko., J. W. Harvey, and M. L. Bruss, ed. Academic Press, New York.

9. Geffre, A., D., Concordet, J. P., Braun, and C. Trumel. 2011. Reference value advisor: a new freeware set of macroinstructionsto calculate reference intervals with Microsoft Excel. Veterinary Clinical Pathology, 40(1): 107-112.

10. Greenwood, B. 1977. Hematology of the sheep and goat. Pages 305-344: Comparative clinical hematology. R. K. Archer, and L. B. Jeffcott, ed. Oxford Press, Blackwell.

11. Jain, N. C. 1993. Comparative hematology of common domestic animals. Pages 19-53: Essentials of veterinary hematology. N.C. Jain, ed. Philadelphia Press, Lea and Febiger.

12. Jamshidi, R., M. M. Kasiriyan, and H. Hafezian. 2009. Application of PCR-RFLP technique to determine BMP15 gene polymorphism in Sangsari sheep breed of Iran. Journal of Animal Veterinary Advances, 8(10): 1906-1910.

13. Jangsangthong, A., P. Suwanachat, P. Jaykum, S. Buamas, W. Kaewkongjan, and S. Buranasinsup. 2012. Effect of sex, age and strain on hematological and blood clinical chemistry in healthy canine. Journal of Applied Animal Science, 5(3): 26-38.

14. Kasiriyan, M. M., H. Hafezian, and N. Hassani. 2011. Genetic polymorphism BMP15 and GDF9 genes in Sangsari sheep of Iran. Internationa Journal of Genetics Molecular Biogy, 3(1): 31-34.

15. Kessabi, M., and D. Lamnaouer. 1981. Serum proteins and their fractions in Timahdite sheep in Morocco: variations with age and liver or lung diseases. Annales de Recherches Veterinaires, 12(3): 233-237.

16. Khan, K. H., K. A. Ahmed, E. H. Ahmad, and C. A. Omar. 2013. Study of some serum biochemical parameters of Karadi sheep in Sulaimani city, Iraq. Research Opinions in Animal and Veterinary Sciences, 3(12): 443-446.

17. Kiran, S., A. M. Bhutta., B. A. Khan, S. Durrani, M. Ali, and M. Ali. 2012. Effect of age and gender on some blood biochemical parameters of apparently healthy small ruminants from Southern Punjab in Pakestan. Asianian Pacific Journal Tropical Biomedicine, 2(4): 304-306.

18. Kramer, J. W. 2000. Normal hematology of cattle, sheep and goats. Pages 1075-1084: Schalm's veterinary hematology. B. F. Feldman, J. G. Zinkl, and J. C. Williams, ed. Lippincott Williams and Wilkins, Philadelphia.

19. Miraei-Ashtiani, S. R., S. A. Seyedalian, and M. Moradi Shahrba-bak. 2007. Variance components and heritabilities for body weight traits in Sangsari sheep, using univariate and multivariate animal models. Small Ruminant Research, 73(1): 109-114.

20. Mojabi, A., M. Abbas Ali Pour Kabire, S. Safi, S. Bokaie, and T. Sharifi. 2000. Evaluation of normal range of major serum biochemical parameters in apparently healthy Ghezel sheep breed. Journal of Veterinary Research, 55: 19-27. (In Persian).

21. Mostaghni, K., K. Badiei, and M. Emadi. 2005. Hematology and serum biochemistry of captive wild sheep (Ovis orientalis esphahanica) in Iran. Comparative Clinical Pathology, 13(4): 158-161.

22. Motaghi Nia, G. H., H. Farhangfar, and M. Jafari. 2012. Evaluation of inbreeding and its effect on weight of wool among Baluchi sheep in Abbas Abad breeding station, Mashhad. Journal of Animal Science Research, 22 (1): 122-129. (In Persian).

23. Polizopoulou, Z. S. 2010. Hematological tests in sheep health management. Small Ruminant Research, 92(1): 88-91

24. Radostits, O. M., C. C. Gay, D. C. Blood, and K. W. Hinchcliff. 2000. Veterinary Medicine. Saunders Company, London, UK.

25. Roubies, N., N. Panousis, A. Fytianou, P. D. Katsoulos, N. Giadinis, and H. Karatzias. 2006. Effects of age and reproductive stage on certain serum biochemical parameters of Chios sheep under Greek rearing conditions. Journal of Veterinary Medicine, 53(6): 277-281.

26. Sitmo, M. S. 2014. Effect of gender on some plasma biochemical parameters of sheep from Southern Al Jabal Al Akhdar in Libya. Journal of American Sciences, 10(8).

27. Yamaguchi, R., H. Terashima, S. Yoneyama, S. Tadano, and N. Ohkohchi. 2012. Effects of platelet-rich plasma on intestinal anastomotic healing in rats: PRP concentration is a key factor. Journal of Surgical Research, 173(2): 258-266.