تأثیر کودهای گاوی، نیتروژن، فسفر و وزن بنه بر شاخص‌های عملکرد گل حسرت (Colchicum kotschyi Boiss.)

علوم باغبانی

مقاله 1، دوره 32، شماره 3، آذر 1397، صفحه 359-370   

نوع مقاله: مقالات پژوهشی

شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/jhorts4.v31i4.44438

نویسندگان

هما عزیزی؛ پرویز رضوانی مقدم^* ؛ مهدی پارسا؛ رضا خراسانی؛ محمود شور

دانشگاه فردوسی مشهد

چکیده

گل حسرت گیاهی دارویی است که ماده مؤثره آن در درمان بیماری‌های التهابی نظیر نقرس کاربرد دارد. جهت بررسی تأثیر منابع کودی و وزن بنه مادری بر شاخص‌های مرتبط با عملکرد گل حسرت، آزمایشی به صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار و 16 تیمار در دو سال زراعی 1393-1391در مزرعه تحقیقاتی دانشگاه فردوسی مشهد انجام گرفت. تیمارها شامل: وزن بنه مادری (کمتر از 40 و بیشتر از 40 گرم)، کود گاوی (شاهد و 50 تن در هکتار)، کود نیتروژن (شاهد و 50 کیلوگرم در هکتار) و کود فسفر (شاهد و 25 کیلوگرم در هکتار) بودند. در سال اول آزمایش بیشتر بنه‌ها به دلیل تنش ناشی از انتقال بنه و عدم استقرار مناسب گیاه، گل ندادند. نتایج در سال دوم آزمایش نشان داد که تیمارهای آزمایش اثر معنی‌داری بر شاخص‌های مطالعه شده داشتند (05/0p≤). بنه‌های مادری بزرگتر، در پایان فصل رشد از عملکرد بیشتری برخوردار بودند. بیشترین تعداد گل، تعداد کپسول، تعداد و وزن خشک دانه مربوط به بنه‌های مادری بزرگ‌تر بود. با کاربرد کود گاوی، عملکرد بنه (7/225 گرم در متر مربع)، عملکرد بیولوژیک (1/293 گرم در متر مربع) و شاخص برداشت بنه (81/76 درصد) نسبت به شاهد افزایش یافت، ولی وزن هزار دانه (49/16 گرم) و شاخص برداشت بذر (536/5 درصد) در تیمار کود گاوی کاهش یافت. مصرف کود اوره به صورت منفرد اثر معنی‌داری بر شاخص‌های مطالعه شده نداشت. با کاربرد سوپرفسفات عملکرد بنه، عملکرد بیولوژیک، وزن خشک دانه، عملکرد و وزن هزار دانه افزایش یافت. کاربرد توأم کود گاوی و کود فسفره سبب افزایش عملکرد بنه شد. از آنجا که هم بنه و هم بذر این گیاه دارای مواد مؤثره دارویی است، می‌توان با مصرف بهینه و متعادل کود گاوی و فسفره به عملکرد مناسب دست یافت.

کلیدواژه‌ها

اجزای عملکرد؛ سورنجان؛ کود دامی؛ کود شیمیایی

مراجع

1- Ade R., and Rai M.K. 2010. Review: Colchicine, current advances and future prospects. Bioscience, 2:90-96.

2- Adnan Y., Aslam Pervez khan M., and Riaz A. 2014. Effects of different Nitrogen, phosphorus and potash fertilizers on growth of Dahlia coccinea cv. Decorative. Caderno de Pesquisa, serie Biologia, 18(3): 8-13.

3- Ahmad I., Ahmad T., Asif M., Saleem M., and Akram A. 2009. Effect of bulb size on growth, flowering and bulbils production of tuberose. Sarhad Journal of Agriculture, 25(3): 391-398.

4- Akram M., Alam O., Usmanghani K., Akhter N., and Asif H.M. 2012. Colchicum autumnale: A review. Journal of Medicinal Plants Research, 6: 1489-1491.

5- Alirezaei Noghondar M., Aruei H., Rezazadeh Sh., and Shoor M. 2012. Effect of different levels of biological and chemical nitrogen fertilizers on corm yield and colchicine content of C. Kotschyi Bioss under natural conditions. Journal of Medicinal Plants, 9: 91-103. (In Persian with English abstract)

6- Amirdavoodi H., and Babakhanlo P. 2008. Identification of medicinal plants of Markazi province. Iranian Journal of Medicinal and Aromatic Plants, 23: 544- 559.

7- Amiri M. 2008. Impact of animal manure and chemical fertilizers on yield components of saffron (Crocus sativus). American-Eurasian Journal of Agriculture and Environmental Science, 4: 274- 279.

8- Arefi I., Kafi M., and Khazaei H.R. 2013. Effect of different levels of nitrogen, phosphorus and potassium nutrient elements on yield, and yield components of Persian shallot (Allium altissimum). International Journal of Agriculture, 3(3): 516-522.

9- Aroiee H., and Omidbaigi R. 2004. Effects of nitrogen fertilizer on productivity of medicinal pumpkin. XXVI International Horticultural Congress: The Future for Medicinal and Aromatic Plants, pp. 415-419.

10- Barber S.A. 1995. Soil Nutrient Bioavailability. John Wiley & Sons Inc.

11- Bodeker G. 2002. Medicinal Plants: Towards Sustainability and Security. Green College, Oxford, UK.

12- Boswell F.C., Meisinger J.J., and Case W.L. 1985. Production, marketing and use of nitrogen fertilizers. p. 229-292. In: Fertilizer Technology and Use. 3nd Edition. Soil Science Society of America Madison WI.

13- Boye O., and Brossi A. 1992. Tropolonic Colchicum alkaloids and allo congeners. The Alkaloids. Academic Press, New York.

14- Brewster J.L. 1994. Onion and Other Vegetable Alliums. CAB International, UK.

15- Cerquaglia C., Diaco M., Nucera G., La Regina M., and Manna R. 2005. Pharmacological and clinical basis of treatment of Familial Mediterranean Fever (FMF) with colchicine or analogues. Current Drug Targets-Inflammation and Allergy, 4: 117-124.

16- Chaji N., Khorassani R., Astaraei A., and Lakzian A. 2013. Effect of phosphorus and nitrogen on vegetative growth and production of daughter corms of saffron. Journal of Saffron Research, 1: 1-12. (In Persian with English abstract)

17- Chatterjee S.K., Nandi R.P., Bharati P., Yonjan B., and Yonzon M.K. 1988. Improvement studies on some alkaloid yielding medicinal plants. Medicinal, Aromatic and Spice Plants, 188: 39-46.

18- Eyshi Rezayi E., Kafi M., and Bannayan M. 2013. Nitrogen and cultivated bulb weight effects on radiation and nitrogen–use efficiency, carbon partitioning and production of Persian shallot (Allium altissimum Regel.). Journal of Crop Science and Biotechnology, 16(3): 237-244.

19- Frankova L., Cibirova K., Boka K., Gasparikova O., and Psenak M. 2004. The role of the roots in the life strategy of Colchicum autumnale. Biologia Bratislava, 13: 87-93.

20- Gangadharan G.D., and Gopinath G. 2000. Effect of organic and inorganic fertilizers on growth, flowering and quality of Gladiolus cv. White prosperity. Karnataka Journal of Agricultural sciences, 13(2): 401-405.

21- Hassanzadeh Aval F., Rezvani Moghaddam P., Bannayan aval M., and Khorasani R. 2013. Effects of maternal corm weight and different levels of cow manure on corm and flower yield of saffron (Crocus sativus L.). Saffron Agronomy and Technology, 1(1): 22-39.

22- Hatamzadeh A., Tehranifar A., and Akbari R. 2012. Effect of planting depth, bulb size and their interactions on growth and flowering of tuberose (Polianthes tuberosa L.). American-Eurasian Journal of Agriculture and Environmental Sciences, 12(11): 1452-1456.

23- Kabir A.K.M.R., Iman M.H., Mondal M.M.A., and Chowdhury S. 2011. Response of tuberose to integrated nutrient management. Journal of Environmental Science and Natural Resources, 4(2): 55-59.

24- Kapila R., Panwar K., and Badiyala D. 1997. Variation and association analysis in domesticated populations of Black caraway (B. persicum). Journal of Medicinal and Aromatic Plants, 19: 709-71.

25- Kaplan M.M., Schmid C., Provenzale D., Sharma A., Dickstein G., and McKusic A. 1999. A prospective trial of colchicine and methotrexate in the treatment of primary biliary cirrhosis. Gastroenterology, 117: 1173-1180.

26- Karim A., Aslam Khan M., Rehman S.U., and Afzal I. 2013. Different corm sizes affect performance of Gladiolus grandiflorus cvs. Red majesty and early yellow. Advances in Zoology and Botany, 1(4): 86-91.

27- Katzung G.B. 2004. Basic and Clinical Pharmacology. The McGraw-Hill companies Inc. USA. 133: 627-631.

28- Kuepper G. 2000. Manures for organic crop production. ATTRA, Fayetteville AR72702, from http:// WWW. Attar.org/attar-pub/manures.html.

29- Mammadov R., Düsen O., Uysal (DEMIR) D., and Köse E. 2009. Antioxidant and antimicrobial activities of extracts from tubers and leaves of Colchicum balansae Planchon. Journal of Medicinal Plant Research, 3(10): 767-770.

30- Marschner H. 1995. Mineral Nutrition of Higher Plants (2td Ed.). London: Academic Press.

31- Molina, R.V., Valero, M., Navarro, Y., Guardiola, J.L., and Garcia- Luice, A. 2005. Temperature effects on flower formation in saffron (Crocus sativus L.). Scientia Horticulture, 103: 361-379.

32- Mosleh-Deen M.D. 2008. Effect of mother bulb size and planting time on growth, bulb and seed yield of onion. Bangladesh Journal of Agricultural Research, 33: 531-537.

33- Nassiri Mahallati M., Koocheki, A. Boroumand Rezazadeh Z., and Tabrizi L. 2008. Effect of corm size and storage period on allocation of assimilates in different parts of saffron plant (Crocus sativus L.). Iranian Journal of Field Crops Research, 5: 155-166. (In Persian with English abstract)

34- Omidbaigi R. 2008. Production and Processing of Medicinal Plants. Astan Ghods Razavi Publication, Mashhad.

35- Pant S.S. 2005. Effect of different doses of nitrogen and phosphorus on the corm and cormel development of Gladiolus CV. American beauty. Journal of Institute of Agriculture and Animal Sciences, 26: 153-157.

36- Persson K. 1992. Liliaceae III. Subfam. I. Wurmbaeoideae. In Rechinger K.H. (ed.) Flora Iranica. Akademische Druck- u. Verlagsanstalt, Graz.

37- Pieters A.J., Paul M.J., and Lawlor D.W. 2001. Low sink demand limits photosynthesis under Pi deficiency. Journal of Experimental Botany, 52: 1083-1091.

38- Poutaraud A., and Champy N. 1995. Meadow saffron (Colchicum autumnale L.) a medical plant to domesticate. Revue Suisse- D Agriculture, 27(2): 93-100.

39- Poutaraud A., and Girardin P. 2002. Alkaloids in meadow saffron, Colchicum autumnale L. Journal of Herbs, Spices and Medicinal Plants, 9: 63-80.

40- Poutaraud A., and Girardin P. 2006. Agronomical and chemical variability of Colchicum autumnale accessions. Canadian Journal of Plant Science, 86: 547-555.

41- Radanovic D., Antic-Mladenovic S., and Jakovljevic M. 2002. Influence of some soil characteristics on heavy metal content in Hypericum perforatum L. and Achillea millefolium L. Acta Horticulture, 576: 295-301.

42- Rao I.M. 1996. The role of phosphorus in photosynthesis. In Pessarakli, M. (ed.) Handbook of photosynthesis. New York: Marcel Dekker, 173-194.

43- Renau-Morata B., Nebauer S.G., Sanchez M., and Molina R.V. 2012. Effect of corm size, water stress and cultivation conditions on photosynthesis and biomass partitioning during the vegetative growth of saffron (Crocus sativus L.). Industrial Crops and Products, 39: 40–46.

44- Sharif Roohani M., Kafi M., and Nezami A. Effect of irrigation regime and sowing depth on yield and yield components of the Allium as a medicinal and industrial plant in the meteorological conditions of Mashhad. Journal of Agroecology, 6(2): 219-228. (In Persian with English abstract)

45- Teimori S., Behdani M.A., Ghaderi M.G., and Sadeghi B. 2013. Investigation on the effect of organic and chemical fertilizers on morphological and agronomic characteristics of saffron (Crocus sativus L.) corm criteria. Journal of Saffron Research, 1(1): 36-47. (In Persian with English abstract)

46- White P.J., and Veneklaas E.J. 2012. Nature and nurture: the importance of seed phosphorus content. Plant and Soil, 357: 1-8.

47- Zebarth B.J., Neilsen G.H., Hogue E., and Neilsen D. 1999. Influence of organic waste amendments on selected soil physical and chemical properties. Canadian Journal of Soil Science, 79: 501-504.