کاربرد روش‌های مولکولی در ردیابی ویروس تریستزای مرکبات در شته جالیز

پژوهش های حفاظت گیاهان ایران

مقاله 2، دوره 33، شماره 1 - شماره پیاپی 43، 1398، صفحه 9-16   

نوع مقاله: مقالات پژوهشی

شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/jpp.v33i1.69613

نویسندگان

فرشته اسمعیل زاده میان لنگه¹؛ سید مهدی بنی‌هاشمیان^{* 2}؛ احمد روحی بخش¹؛ سیروس آقاجانزاده²

¹گیلان

²پژوهشکده مرکبات و میوه های نیمه گرمسیری، موسسه علوم باغبانی، سازمان تحقیقات کشاورزی

چکیده

ویروس تریستزای مرکبات (virus; CTV Citrus tristeza)، عامل مهم‌ترین بیماری ویروسی مرکبات است و شته جالیز (Aphis gossypii) به عنوان ناقل کارای این ویروس در ایران معرفی شده است. در این تحقیق، روش‌های مختلف ردیابی ویروس تریستزای مرکبات در شته جالیز با استفاده از جدایه SD4 از کلکسیون ویروسی پژوهشکده مرکبات و میوه‌های نیمه‌گرمسیری مورد ارزیابی قرار گرفت. کلنی خالص این شته ابتدا به مدت 48 ساعت روی منبع آلوده به ویروس و سپس روی گیاهچه‌های لیموترش مکزیکی (aurantifolia Citrus) تحت شرایط کنترل شده قرار داده شد. حضور ویروس در گیاهان گیرنده پس از سه ماه بر اساس علایم و روش سرولوژی ایمیونوپرینت (Direct tissue blot immuonoassay) تشخیص داده شد. آلودگی این گیاهان با استفاده از Reverse transcription polymerase chain reaction; RT-PCR دو مرحله‌ای با جفت آغازگرهای اختصاصی پوشش پروتئینی T36CPF/T36CPR بر اساس اسیدریبونوکلئیک استخراج شده به روش SDS-Potassium acetate از بافت گیاهی مورد تأیید قرار گرفت. در تشخیص مستقیم ویروس از شته، RT-PCR یک مرحله‌ای و اسیدریبونوکلئیک استخراج شده از شته‌ها به روش ترایزول به کار گرفته شد و باندهای خفیفی به اندازه 672 جفت باز به دست آمد. با انجام مرحله دوم PCR، براساس فرآورده به دست آمده از مرحله اول و با استفاده از جفت آغازگرهای T36CPF/P25R، قطعات مشخص با اندازه 362 جفت باز حاصل گردید. در حالی‌که RT-PCR آشیانه‌ای (RT-nested-PCR) با ترکیب آغازگرهای PexF/PexR-PinF/PinR، به دلیل ایجاد مثبت کاذب در شرایط مطالعه حاضر قادر به ردیابی ویروس در شته‌های آلوده نبود.

کلیدواژه‌ها

تریستزا؛ ردیابی؛ شته جالیز؛ ویروس

مراجع