بهینهسازی آبیاری و تراکم کاشت ذرت (.Zea mays L) به‌کمک روش سطح-پاسخ | ||
| بوم شناسی کشاورزی | ||
| مقاله 2، دوره 12، شماره 4 - شماره پیاپی 46، زمستان 1399، صفحه 581-594 اصل مقاله (592.76 K) | ||
| نوع مقاله: علمی - پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/agry.2020.37564 | ||
| نویسندگان | ||
| علیرضا کوچکی* 1؛ مهدی نصیری محلاتی2؛ علی مومن1 | ||
| 1گروه اگروتکنولوژی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد، ایران | ||
| 2گروه اگروتکنولوژی ، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد، ایران | ||
| چکیده | ||
| با افزایش کارایی مصرف آب از طریق عملیات مدیریتی نظیر تراکم مناسب کاشت و میزان آبیاری میتوان در مناطق خشک و نیمه‌خشک عملکرد محصول را افزایش داد. به همین منظور آزمایشی در سال زراعی 1394 به‌روش سطح- پاسخ (RSM) در قالب طرح مرکب مرکزی با دو تکرار روی گیاه ذرت (.Zea mays L) در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد انجام شد. تیمارهای آزمایش با توجه به سطوح بالا و پایین حجم آبیاری (6000 و 14000 مترمکعب در هکتار) و تراکم کاشت (پنج و نه بوته در مترمربع) طراحی شدند. عملکرد دانه، عملکرد بیولوژیک و کارایی مصرف آب به‌عنوان متغیرهای وابسته مورد ارزیابی قرار گرفتند و با استفاده از مدل رگرسیونی درجه دو کامل واکنش این صفات به متغیرهای مستقل (تراکم و آبیاری) محاسبه شدند. سپس مقدار مصرف آب و تراکم ذرت بر اساس سه سناریوی اقتصادی، زیستمحیطی و اقتصادی-زیستمحیطی بهینهسازی شدند. در سناریوی اقتصادی با در نظر گرفتن هشت بوته در مترمربع و آبیاری 14000 مترمکعب در هکتار بیشترین میزان عملکرد اقتصادی با 8/1345 گرم در مترمربع به‌دست آمد که در این شرایط عملکرد بیولوژیک و کارایی مصرف آب به‌ترتیب 7/4534 گرم در مترمربع و 98/0 کیلوگرم به‌ازای هر مترمکعب آب بود. در سناریوی زیستمحیطی نیز از انتخاب تراکم هفت بوته در مترمربع و آبیاری 7939 مترمکعب در هکتار بیشترین میزان کارایی مصرف آب (kg.m-3 21/1) حاصل شد که تحت این شرایط عملکرد دانه 6/988 گرم در مترمربع بود. بر اساس سناریوی اقتصادی-زیستمحیطی، با انتخاب تراکم 5/7 بوته در مترمربع و آبیاری معادل 10848 مترمکعب در هکتار، بیشترین میزان عملکرد دانه و کارایی مصرف آب به‌ترتیب با 7/1240 گرم در مترمربع و 16/1 کیلوگرم به‌ازای هر مترمکعب آب به‌دست آمد. بنابراین، به‌طورکلی مصرف آب و انتخاب تراکم بر اساس سناریوی تلفیقی به‌دلیل در نظر گرفتن توأم مسائل اقتصادی و زیستمحیطی نسبت به سناریوهای دیگر برتری دارد. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| سناریوی اقتصادی-زیستمحیطی؛ طرح مرکب مرکزی؛ عملکرد اقتصادی؛ کارایی مصرف آب | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 23,336 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 4,958 |
||